Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Qazax filialında Xocalı soyqırımının 34-cü ildönümünə həsr olunmuş “Xocalı faciəsi - Qalib xalqın silinməyən yaddaşı” adlı anım tədbiri keçirilib.
Filialın Heydər Əliyev auditoriyasında keçirilən tədbirdə Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rəcəb Babaşov, icra aparatının məsul şəxsləri, Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialının direktoru, dosent Arif Rüstəmov, Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) Qazax Rayon Təşkilatının sədri Anar Nəbiyev, filialın professor-müəllim heyəti, tələbələr iştirak ediblər.
Tədbir iştirakçıları əvvəlcə filialın foyesində Xocalı faciəsinə həsr olunmuş fotoguşə ilə tanış olublar. Tədbirdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib. Xocalı soyqırımı qurbanlarının, respublikamızın ərazi bütövlüyü uğrunda canlarını fəda etmiş şəhidlərin, igid Vətən oğullarının əziz xatirəsi birdəqiqəlik sükutla yad edilib. Sonra Xocalı soyqırımına həsr olunmuş videoçarx nümayiş etdirilib.
BDU-nun Qazax filialının direktoru, dosent Arif Rüstəmov giriş sözü ilə çıxış edərək tədbir iştirakçılarını salamlayıb, Xocalı soyqırımının 34-cü ildönümünə həsr olunmuş tədbirin əhəmiyyətindən söz açıb. A.Rüstəmov qanlı, dəhşətli Xocalı soyqırımından 34 il ötməsinə baxmayaraq, xalqımızın 1992-ci ilin 26 fevralında dinc sakinlərimizin başına gətirilən müsibətləri unutmadığını söyləyib. 1992-ci il 26 fevral tarixində baş vermiş Xocalı faciəsinin Azərbaycan xalqına və bütün bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ən ağır cinayətlərdən biri olduğunu bildirib. Xocalı soyqırımına ilk siyasi-hüquqi qiymətin Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə verildiyini və 26 fevral tarixinin Xocalı Soyqırımı Günü kimi elan olunduğu qeyd edib. A.Rüstəmov möhtərəm Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Şanlı Qələbə ilə Xocalı şəhidlərinin də qisasının alındığını və artıq 6 ildir ki, anım mərasimini qalib xalq kimi qeyd etdiyimizi bildirib. Ulu Öndər Heydər Əliyevin şəhidlərimizin, soyqırımı qurbanlarının ailələrinə göstərdiyi diqqət və qayğının bu gün Prezident İlham Əliyev, Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyeva tərəfindən olduğu kimi davam etdirildiyini, eləcə də ölkə başçısının həmin qayğısının Qazax rayonunda da hər zaman örnək götürüldüyünü, rayon rəhbərliyi tərəfindən şəhid ailələrinə daim qayğı göstərildiyini diqqətə çatdırıb.
Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rəcəb Babaşov çıxış edərək tədbir iştirakçılarını salamlayıb, tədbirin əhəmiyyətindən söz açıb. “Tarix heç nəyi unutmur, tarixdə heç nə unudulmur”, - söyləyən icra başçısı qeyd edib ki, bəşər tarixinə öz vəhşiliyinə və cəza üsullarının ağlasığmaz qəddarlığına görə ən qanlı kütləvi terror hadisəsi kimi düşmüş Xocalı soyqırımının törədilməsindən 34 il keçir. 1992-ci il fevralın 26-da Xocalıda baş verənlər Azərbaycan xalqının yaddaşından heç vaxt silinməyəcəkdir. Çünki həmin vaxt hansısa kiçik cinayət hadisəsi deyil, bütöv Azərbaycan xalqına qarşı soyqırım aktı həyata keçirilmiş, bəşəriyyətin ən böyük faciələrindən biri törədilmişdir. Bu cinayətin səbəbkarı isə Azərbaycan torpaqları hesabına "Böyük Ermənistan" qurmaq xülyasına düşmüş, xalqımıza qənim kəsilmiş ermənilərdir. Xocalı faciəsi ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı apardığı uzun müharibənin tərkib hissəsidir. Amma bu faciə özünün ağırlığı, dəhşəti ilə ermənilərin törətmiş olduğu digər cinayətlərdən köklü surətdə fərqlənir. Amma Xocalı faciəsinin ağırlığı o zamankı Azərbaycan hakimiyyəti tərəfindən lazımınca qiymətləndirilmədi, əvvələn, soyqırım aktının qarşısının alınması üçün zəruri tədbirlər həyata keçirilmədi. Məhz ilk vaxtlar rəsmi orqanların Xocalı faciəsini soyqırım faktı kimi açıqlamaması və bununla bağlı dünya ictimaiyyətinə heç bir məlumatın verilməməsi ağır nəticələr verdi. Yalnız Ümummilli Lider Heydər Əliyev xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə gəldikdən sonra Xocalı faciəsi ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirdikləri soyqırım aktı kimi təsbit olundu. Ulu Öndər Heydər Əliyevin sayəsində Xocalı soyqırımının dünyaya tanıdılması istiqamətində xeyli iş görüldü. Ümummilli Lider hər il faciənin ildönümündə Xocalı soyqırımı ilə bağlı xalqa müraciət etmiş, faciənin bütün azərbaycanlıların qan yaddaşına çevrildiyini vurğulayaraq qeyd etmişdir ki, "Bütövlükdə Azərbaycan xalqına qarşı yönəldilmiş Xocalı soyqırımı öz ağlasığmaz qəddarlığı və qeyri-insani cəza üsulları ilə bəşər tarixində bir vəhşilik aktıdır. Bu soyqırımı, eyni zamanda, bütün bəşəriyyətə qarşı tarixi bir cinayətdir. Xocalı faciəsi - Ermənistanın millətçi, vəhşi qüvvələri tərəfindən Azərbaycana qarşı edilən soyqırımıdır - vəhşiliyin görünməmiş təzahürüdür". Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1994-cü il fevralın 24-də Milli Məclis “Xocalı soyqırımı günü haqqında” qərar qəbul etdi. 25 fevral 1997-ci il tarixli Sərəncamı ilə isə Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yad etmək məqsədilə hər il fevral ayının 26-sı saat 17:00-da Azərbaycan Respublikası ərazisində Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq sükut dəqiqəsi elan edilmişdir. İcra başçısı qeyd ki, cənab Prezident “Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ölkəmiz üçün ən ağır problemdir... Biz hələ də ümidlərimizi itirmirik... Azərbaycanın torpaqları işğaldan azad olunmalıdır, bir milyon qaçqın və köçkün öz doğma yurdlarına qayıtmalıdır, ölkəmizin ərazi bütövlüyü bərpa edilməlidir. Azərbaycan heç vaxt bu vəziyyətlə, torpaqlarının işğal altında qalması ilə barışmayacaqdır. Hamı bilməlidir ki, sülh tərəfdarı olmağımıza baxmayaraq, müharibənin yenidən başlanmamasını və bu məsələnin sülh yolu ilə həllini istəməyimizə baxmayaraq, bizim səbrimiz də tükənməz deyildir. Azərbaycan öz doğma torpaqlarını nəyin bahasına olursa-olsun, azad edəcəkdir” fikirlərini 2020-ci ilin 27 sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsindən, 2023-cü ilin sentyabrında başlayan 23 saatlıq lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən çox-çox əvvəl söyləmişdi. Bu fikirlər onu göstərir ki, “Xocalıya ədalət”lə bağlı İlham Əliyev həm beynəlxalq təşkilatları, həm bu məsələdə maraqlı tərəf kimi çıxış etməyə çalışan qlobal gücləri yumşaq ifadə etsək, “Ədalət” imtahanı verməyə məhkum etmişdir. 2020-ci il Vətən müharibəsində yenilməz Ordumuz 30 il işğal altında qalan torpaqlarımızı azad etməklə yeni reallıq yaratdı. 44 günlük müharibədə misilsiz igidlik nümunələri göstərən qəhrəman Ordumuz Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Xocalı faciəsi qurbanlarının da qisasını aldı, Xocalı şəhidlərinin qanı yerdə qalmadı. Rəşadətli Azərbaycan Ordusu havadarları hesabına Xocalıda qətliam törədən erməni vəhşilərini it kimi qovdu. Xocalı şəhəri 2023-cü il sentyabrın 19-20-də Azərbaycan Ordusunun Qarabağda keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində separatçılardan təmizləndi. Prezident İlham Əliyev 2023-cü il oktyabrın 15-də Xocalı şəhərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaltdı. Bu gün Xocalıda Azərbaycan Bayrağının dalğalanması Ermənistana və onun havadarlarına göz dağıdır.
YAP Qazax Rayon Təşkilatının sədri Anar Nəbiyev çıxış edərək tədbir iştirakçılarını salamlayıb, səmimi ürək sözlərini bölüşüb. A.Nəbiyev Azərbaycan tarixinə dəhşətli faciə kimi yazılan Xocalı soyqırımından 34 il keçməsinə baxmayaraq heç zaman unudulmayacağını vurğulayıb. O dəhşətli faciədə 106 nəfər qadın, 63 nəfər uşaq, 40 nəfər qoca olmaqla, 613 nəfərin qətlə yetirildiyini bildirib. 8 ailənin tamamilə məhv edildiyini, 25 uşağın hər iki valideynini, 130 uşağın valideynlərindən birini itirdiyini, 56 nəfərin xüsusi amansızlıqla qətlə yetirildiyini diqqətə çatdırıb. 487 nəfərin müxtəlif dərəcəli güllə, qəlpə yarası alaraq əlil olduğunu, 1275 nəfərin erməni əsirliyinin dəhşətlərindən keçdiyini, 155 nəfərin itkin düşdüyünü söyləyib. Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1994-cü il fevralın 24-də Milli Məclis tərəfindən “Xocalı soyqırımı günü haqqında” qərar qəbul edildiyini, soyqırıma siyasi-hüquqi qiymət verildiyini söyləyib. Məhz o dövrdən başlayaraq Xocalı faciəsi haqqında həqiqətlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması, onun soyqırım kimi tanınması üçün məqsədyönlü və ardıcıl fəaliyyət göstərildiyini diqqətə çatdırıb. Faciə ilə bağlı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında Heydər Əliyev Fondunun da xüsusi xidmətləri olduğunu, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə 2008-ci ildən fəaliyyət göstərən “Xocalıya ədalət” beynəlxalq təbliğat və təşviqat kampaniyası çərçivəsində bu istiqamətdə məqsədyönlü işlər görüldüyünü vurğulayıb. A.Nəbiyev 2020-ci ilin 27 sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsində Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında şanlı ordumuzun yeni bir səhifə açdığını, bu müharibə ilə bütün dünyaya dövlətimizin gücünü, qüdrətini göstərməklə yanaşı, həm də şəhidlərimizin, soyqırımı, faciə qurbanlarının da qisasını aldığımızı söyləyib.
Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialında İctimai və təbiət fənləri kafedrasında baş müəllim, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru Mübariz Süleymanov “Xocalı faciəsi - tarixin qan yaddaşı” adlı məruzə ilə çıxış edərək soyqırımı qurbanlarının əziz xatirəsini ehtiramla anıb.
BDU-nun Qazax filialının İctimai və təbiət fənlər kafedrasının müəllimləri Həqiqət Mehtiyeva “Qalib xalqın silinməyən yaddaşı”, Cəvahir Mustafayeva “Xocalı faciəsi - Azərbaycan tarixinin qanlı səhifələrindən biri kimi”, filialın Dil, ədəbiyyat və onların tədrisi metodikası kafedrasının müəllimi Əfranə Həsənli “Xocalı faciəsi ədəbiyyatımızda”, Tarix müəllimliyi ixtisasının IV kurs tələbəsi Heydər Kəbirov “Xocalı soyqırımı tariximizin ən dəhşətli faciəsi kimi”, Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi ixtisasının II kurs tələbəsi Gülər Məmmədli “Xocalı faciəsi gəncliyin gözü ilə”, Təhsildə sosial psixoloji xidmət ixtisasının II kurs tələbəsi Aysun Bəndəliyeva “Xocalı gənclərin yaddaşında” mövzularında çıxış edərək Xocalı faciəsinin xalqımızın yaddaşından heç vaxt silinməyəcəyini vurğulayıblar. Çıxışlarda illər ötsə belə Azərbaycan xalqının Xocalı soyqırımı qurbanlarını, həmin gün yaşanan dəhşətli hadisələri, erməni vəhşiliklərini unutmadığı qeyd edilib. Xalqımızın qan yaddaşı olan Xocalı faciəsinin unudulmaması, beynəlxalq ictmaiyyətin bu qanlı soyqırımı tanıması, qəbul etməsi, Xocalı soyqırımı həqiqətlərinin bütün dünyaya çatdırılması üçün gənc nəslin üzərinə böyük məsuliyyət düşdüyü, bu cür tədbirlərin keçirilməsinin mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında 2020-ci ilin 27 sentyabrında başlayan və cəmi 44 gün davam edən Vətən müharibəsində, eləcə də 2023-cü ilin sentyabrında Qarabağ iqtisadi rayonunda reallaşan lokal xarakterli antiterror tədbirləri zamanı bütün şəhidlərimizin, soyqırımı qurbanlarının qisaslarının alındığı, qanlarının yerdə qalmadığı bir daha diqqətə çatdırılıb.