Dünyanın aparıcı media qurumları – CNN, "Financial Times" Avropa İttifaqı ölkələrindən birinin kəşfiyyatına istinadən Kreml daxilində baş verən proseslər barədə sensasiyalı hesabat yayıblar. 2026-cı ilin mart ayına təsadüf edənhesabat Vladimir Putinin artan qorxularını, elitadakı gərginliyi və xüsusi xidmət orqanları arasındakı qarşıdurmanı ifşa edir.

Mediaxeberleri.Az həmin hesabatdakı mühüm məqamları təqdim edir:

Putin sui-qəsddən qorxur

Hesabata görə, 2026-cı ilin martından etibarən Vladimir Putində kəskin narahatlıq və təşviş müşahidə olunur. Rusiya Prezidenti həssas məlumatların sızmasından və siyasi elitanın dronlar vasitəsilə ona sui-qəsd təşkil edəcəyindən ciddi şübhələnir.

Təhlükəsizlik tədbirləri görünməmiş həddə çatdırılıb. Putin artıq Podmoskovye və Valdaydakı məşhur iqamətgahlarına getmir. O, vaxtının böyük hissəsini Krasnodar diyarındakı modernləşdirilmiş bunkerlərdə keçirir.

Putin bunkerdə olduğu müddətdə dövlət televiziyaları onun əvvəlcədən çəkilmiş köhnə görüntülərini yeni kimi təqdim edir. Putinin yanında çalışan işçilərə isə mobil telefon, internet və ictimai nəqliyyatdan istifadə qadağan edilib. Aşpazların, fotoqrafların və mühafizəçilərin evlərində gizli izləmə sistemləri quraşdırılıb.

Sergey Şoyqu: Çevriliş riskinin əsas fiquru?

Kəşfiyyat sənədində ən diqqətçəkən məqamlardan biri Təhlükəsizlik Şurasının katibi (keçmiş müdafiə naziri) Sergey Şoyqu ilə bağlıdır. O, dövlət çevrilişinə cəhd göstərə biləcək potensial risk faktoru kimi təqdim olunur.

Onun yaxın adamı, keçmiş birinci müavini Ruslan Tsalikovun martın 5-də həbs olunması Şoyquya verilən təhlükəsizlik zəmanətlərinin ləğvi kimi qiymətləndirilir. CNN-in şərhinə görə, bu məlumatın kütləvi tirajlanması Kremlin daxilində ona etimadsızlığı daha da dərinləşdirmək məqsədi daşıya bilər.

Generalların davası: "Təhlükəsizliyi kim qoruya bilmir?"

Hesabatda Rusiya güc strukturları arasındakı rəqabətin pik həddə çatdığı bildirilir. 2025-ci ilin dekabrında general-leytenant Fanil Sarvarovun Moskvada öldürülməsi bu gərginliyi alovlandırıb.

Məxfi müşavirədə Baş Qərargah rəisi Valeri Gerasimov, FSB direktoru Aleksandr Bortnikov və Rosqvardiya rəhbəri Viktor Zolotov Ukrayna kəşfiyyatının əməliyyatları qarşısındakı uğursuzluğa görə məsuliyyəti bir-birinin üzərinə atıblar.

Güc strukturları arasındakı bu "müharibədə" Gerasimov öz mövqeyini gücləndirə bilib. Putinin qərarı ilə Federal Mühafizə Xidmətinin (FSO) mandatı genişləndirilib. Əvvəllər yalnız Gerasimov FSO tərəfindən qorunurdusa, indi siyahıya daha 10 yüksək rütbəli general (o cümlədən Baş Qərargah rəisinin 3 müavini) əlavə edilib. Bu, kəşfiyyat dairələrində Gerasimovun digər güc nazirləri üzərindəki siyasi qələbəsi kimi qiymətləndirilir.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”

Türkiyə Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi ilə Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyi arasında imzalanmış protokola əsasən, gənclər və idman sahəsində əməkdaşlığa yönəlmiş mütəxəssis mübadiləsi proqramı çərçivəsində 04–08 may 2026-cı il tarixlərində Türkiyə Respublikasının Trabzon şəhər Gənclər və İdman İdarəsinin 9 nəfərdən ibarət nümayəndə heyətinin “İdman mütəxəssisi Mübadilə Proqramı”nda iştirak üçün Qazax-Tovuz regionuna (Qazax, Ağstafa, Tovuz, Şəmkir, Gədəbəy) səfər etməsi nəzərdə tutulmuşdur.

Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyi, Türkiyə Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi və Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı Türkiyə-Azərbaycan gənclər və idman sahələrində əməkdaşlıq proqramı çərçivəsində reallaşan görüşdə iki qardaş ölkənin gənclər və idman sahələrinə dair fikir mübadiləsi aparılıb, qazanılmış uğur və nailiyyətlərdən söz açılıb.

Mayın 4-də qonaqlar ilk olaraq Qazax rayonuna səfər ediblər. Səfər çərçivəsində nümayəndə heyəti öncə Qazax Olimpiya İdman Kompleksi ilə tanış olublar. Qonaqlar Ulu Öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümünə həsr olunmuş minifutbol üzrə rayon turnirinə, cüdo üzrə U-17 yeniyetmə qız və oğlanlar arasında qərb bölgəsi üzrə region birinciliyinə, cüdo və ağırlıqqaldırma zallarına baxış keçiriblər.

Qonaqlar səfər çərçivəsində 44 günlük Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsini əbədiləşdirən “Qarabağ Azərbaycandır!” Abidə Kompleksini ziyarət edərək igid Vətən oğullarını ehtiramla anıblar.

Qonaqlar Qazax Rayon Heydər Əliyev Mərkəzi ilə tanış olub, Ulu Öndərin adını daşıyan parkda quraşdırılmış idman qurğularına baxış keçirib, parkda yaradılmış şəraitlə, qurucluq işləri ilə yaxından tanış olublar.

Daha sonra qonaqlara “Qazax Gənclər Evi” Sosial Xidmət Müəssisəsində gənclər üçün yaradılmış şərait barədə məlumat verilib.

Qazax şəhər Mehdi Hüseyn adına Humanitar və Təbiət fənlər təmayüllü məktəb-liseyin idman zalı ilə tanış olan qonaqlara məktəb və şagirdlər üçün burada yaradılmış imkanlar haqqında məlumat verilib.

Qazax Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Qazax Ədəbiyyat Muzeyi, Fəxri Qazaxlılar parkı ilə tanışlıq da qonaqlarda xoş təəssürat yaradıb. Qonaqlara sözügedən müəssisə və park, eləcə də Qazaxın tarixi şəxsiyyətləri, ziyalıları barədə dolğun məlumat verilib.

Qonaqlar şəhərin mərkəzində yerləşən Şəhidlər Xiyabanını da ziyarət ediblər. Xiyabanda ucaldılmış memorial önünə tər qərənfillər düzərək şəhidlərin əziz xatirəsini ehtiramla yad ediblər. Qonaqların diqqətinə çatdırılıb ki, Birinci Qarabağ, 44 günlük Vətən müharibəsi, eləcə də digər döyüşlər zamanı Qazax rayonu Vətən torpaqlarının ərazi bütövlüyü uğrunda 348 nəfər şəhid verib. Rayonun 7 nəfər igid oğlu Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adını alıb.

Dini memarlıq abidəsi olan Qazax “Cümə” Məscidi ilə tanışlıq zamanı qonaqlara məscidin tarixi barədə məlumat verilib.

Qazax Müəllimlər Seminariyası ADA Universiteti Qazax Mərkəzini ziyarət edən qonaqlar burada yaradılan şəraitlə yaxından tanış olublar. Qazax rayonunda “İdman Paytaxtı – 2026” ilə bağlı görülmüş işlərə dair videoçarx nümayiş olunub.

Günün ikinci yarısında səfər çərçivəsində qonaqlar Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rəcəb Babaşovla da görüşüblər.

Görüşdə Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyində idman şöbəsinin sektor müdiri Ülviyyə Hacıyeva və aparıcı məsləhətçisi Mikayıl Novruzov, Qazax-Tovuz Regional Gənclər və İdman İdarəsinin rəisi Əziz Məsmalıyev, Trabzon şəhər Gənclər və İdman İdarəsinin əməkdaşları, Ortahisar Rayon Gənclər və İdman İdarəsinin müdiri Yunus Ali Civil, digər nümayəndə heyətindən Faruk Asma Hayder, Metin Çabuk İrfan, Süleyman Bacıoğlu Sadettin, Emre Kaya Selahattin, Gökmen Kaptan Mevlüt, Abdulkadir Günal Hasan, Mihraç Paslı Kemal, Şahin Yusuf iştirak ediblər.

Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rəcəb Babaşov çıxış edərək qonaqları salamlayıb, səmimi ürək sözlərini bölüşüb. İcra başçısı Qərbin qapısı sayılan Qazaxda qonaq olan qardaş ölkədən gəlmiş nümayəndə heydəti ilə görüşməkdən məmnun olduğunu bildirib. İcra başçısı Türkiyə Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi ilə Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyi arasında imzalanmış protokola əsasən, gənclər və idman sahəsində əməkdaşlığa yönəlmiş mütəxəssis mübadiləsi proqramı çərçivəsində qardaş Türkiyədən nümayəndə heyətinin doğma Qazaxa səfər etməsini, səfər çərçivəsində iki ölkə arasında gənclər və idman sahələrində əməkdaşlıq edilməsini yüksək qiymətləndirib, bu işdə əməyi olan hər kəsə razılığını ifadə edib. Rayon rəhbəri iki qardaş ölkə olan Türkiyə-Azərbaycan arasında olan qardaşlığın, dostluğun, iki ölkənin başçıları arasında olan səmimi münasibətin bütün dünyaya nümunə olduğunu söyləyib. İcra başçısı qonaqlara rayonun tarixi, keçmişi, bu günü, tarixi şəxsiyyətləri, sosial-iqtisadi göstəriciləri, kənd təsərrüfatı, istehsal və sənaye müəssisələri, gənclər və idman sahəsində əldə olunmuş nailiyyətlər haqqında dolğun və əhatəli məlumat verib. Ölkə Prezidenti İlham Əliyev, Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyeva, Azərbaycan Respublikasının gənclər və idman naziri Fərid Qayıbov tərəfindən gələcəyimiz olan gənclərə, idmançılara daim diqqət və qayğı göstərildiyini bildirib. Paytaxt Bakı ilə yanaşı, bölgələrimizdə də idman sahəsinin inkişaf etdirilməsi, gənclərin hərtərəfli inkişafı naminə məqsədyönü işlər görüldüyünü, layihələr icra olunduğunu diqqətə çatdırıb. Rayon rəhbəri Qazax şəhərinin 2026-cı il üçün Azərbaycanın “İdman paytaxtı” seçildiyini bildirib. Qazax şəhərinin 2026-cı il üçün Azərbaycanın “İdman paytaxtı” seçilməsinin rayonda idmanın inkişafı istiqamətində mühüm töhfə verdiyini vurğulayıb. Bu il 5 mart tarixinin təkcə Azərbaycanda Bədən Tərbiyəsi və İdman Günü kimi deyil, həm də "Qazax İdman paytaxtı 2026"nın açılış mərasimi ilə yaddaşlara yazıldığını söyləyib. 5 Mart - Bədən Tərbiyəsi və İdman Günü münasibətilə Qazax şəhərində idman paradı və “İdman Paytaxtı”nın açılış mərasiminin keçirildiyini, Qazaxın idman paytaxtının rəmzi açarını Qəbələdən təhvil aldığını, daha sonra "Qazax İdman paytaxtı 2026"nın maskotunun ictimaiyyətə təqdim olunduğunu diqqətə çatdırıb. İcra başçısı Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi, Azərbaycan Güləş Federasiyası və Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə 11-14 mart tarixlərində sərbəst və yunan-Roma güləşi üzrə U15 ölkə birinciliyinin keçirildiyini vurğulayıb.

Qonaqlar çıxış edərək onlara göstərilən diqqət və qayğıya, qonaqpərvərliyə görə rayon rəhbərliyinə minnətdarlıqlarını bildiriblər. İki qardaş ölkə olan Türkiyə-Azərbaycan arasında bütün sahələrdə, o cümlədən gənclər və idman sahələrində də uğurlu əməkdaşlıq edildiyini, bugünkü səfərin də həmin əməkdaşlığın bariz nümunəsi olduğunu vurğulayıblar.

Sonda qonaqlara hədiyyə təqdim olunub.

Rusiya Müdafiə Nazirliyi 8 və 9 may tarixlərində Qələbə Günü münasibətilə atəşkəs elan olunduğunu açıqlayıb.

Qərar Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı Vladimir Putinin tapşırığı əsasında qəbul edilib.

Nazirlik qeyd edib ki, Moskva atəşkəslə bağlı qərar fonunda Kiyevin də eyni addımı atacağına ümid edir.

Mayın 5-i üçün tibbi-meteoroloji hava proqnozu açıqlanıb.

Bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb.

Bildirilib ki, Abşeron yarımadasında meteoroloji amillərin mülayim tərəddüdü gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.

İngiltərə Premyer Liqasında 35-ci turun oyunları keçirilir.

"Çelsi" evdə "Nottinqem Forest"lə qarşılaşıb. Görüş qonaqların 3:1 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb.

Hazırda London klubu 48 xalla 9-cu yerdədir.

Qonaqlar isə 42 xalla 16-cı pillədədir.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində raket və PUA hücumu barədə məlumatlardan sonra Dubay və Şarjaya uçuşlar təxirə salınıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, “Flightradar 24” xidmətinin məlumatına görə, yerli hakimiyyət orqanları hava hücumundan müdafiə sistemlərinin aktivləşdirilməsinin davam etdiyini bildirir.

BƏƏ hakimiyyəti daha əvvəl İranı genişmiqyaslı hücumda ittiham etmişdi. Raket və dronların ələ keçirilməsi barədə məlumatlar yayılmışdı. Ölkədə raket təhlükəsi elan edilib.

Nazirlər Kabineti "İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları"nı təsdiq edib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov yeni qərar imzalayıb.

Qərara əsasən, İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları"nda Elektron Hökumət İnformasiya Sisteminin xidmət kanalı üzərindən paylayıcının informasiya sistemi vasitəsilə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan prosedurların təşkili təmin edilənədək həmin prosedurlar birbaşa, poçt və ya elektron poçt vasitəsilə həyata keçirilir.

"İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları"nda həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan prosedurlar tikintiyə icazə icraatı çərçivəsində tikinti obyektlərinin şəbəkəyə qoşulması ilə əlaqədar layihənin və texniki şərtlərin verilməsinə münasibətdə şəhərsalma və tikinti fəaliyyətinin vahid informasiya təminatı sistemi vasitəsilə elektron qaydada həyata keçirilir.

"Azəristiliktəchizat" ASC "İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları"nda nəzərdə tutulan paylayıcının müvafiq informasiya sisteminin formalaşdırılmasını doqquz ay müddətində təmin etməlidir.

1 noyabr – 1 may tarixlərində istilik verilməsi nəzərdə tutulan ərazilərin siyahısı aşağıdakı kimi müəyyən edilib:

1. Ağsu rayonu

2. Ağstafa rayonu

3. Balakən rayonu

4. Daşkəsən rayonu

5. Gədəbəy rayonu

6. Xaçmaz rayonu

7. Xankəndi şəhəri

8. İsmayıllı rayonu

9. Kəlbəcər rayonu

10.Qax rayonu

11.Qazax rayonu

12.Qəbələ rayonu

13.Quba rayonu

14.Qusar rayonu

15.Laçın rayonu

16.Lerik rayonu

17.Naxçıvan Muxtar Respublikası

18.Oğuz rayonu

19.Siyəzən rayonu

20.Şamaxı rayonu

21.Şabran rayonu

22.Şəki şəhəri

23.Şuşa rayonu

24.Tovuz rayonu

25.Yardımlı rayonu

26.Zaqatala rayonu

Misli Premyer Liqasında 30-cu tur davam edir.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, 3-cü oyun gününə nəzərdə tutulan 1 matç artıq başa çatıb.

"Qarabağ" Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda "Turan Tovuz"u qəbul edib. Matç Ağdam təmsilçisinin 2:1 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb.

Hazırda turnir cədvəlində Ağdam təmsilçisi 62 xalla 2-ci, Tovuz klubu isə 56 xalla 3-cüdür. Sözügedən komandaların 1-ci və 2-ci dövrələrdəki oyunlarında "Qarabağ" qalib gəlib.

4 may (bazar ertəsi)

19:30. “Qarabağ” – “Turan Tovuz” - 2:1

Qol: Leandro Andrade, 50 (1:0), Mateus Silva, 54 (2:0), Ayxan Hüseynov, 77 (2:1)
T.Bəhramov adına Respublika stadionu

5 may (çərşənbə axşamı)

16:00. “Karvan-Yevlax” – “Neftçi” 

2 may (şənbə)

“Araz-Naxçıvan” - “İmişli” - 0:1

 “Kəpəz” - “Sumqayıt” - 2:1

3 may (bazar)

“Zirə” - “Qəbələ” - 1:0

Bombardirlər:

Coy Lens Mikels (“Sabah”) - 19 qol

Bassalu Sambu ("Neftçi") - 11 qol

Velko Şimiç (“Sabah”) - 11 qol

Joarlem Santos ("Turan Tovuz") - 10 qol

Emin Mahmudov ("Neftçi") - 9 qol

Karim Rossi ("Şamaxı") - 9 qol

Zahid Oruc,

Millət vəkili

Avropa məkanında formalaşmaqda olan yeni siyasi reallıqların və onların Cənubi Qafqaza, xüsusilə də regionumuzun gələcəyinə təsirinin müzakirə olunduğu İrəvan Avropa Siyasi Birliyi sammiti daha geniş geosiyasi proseslərin tərkib hissəsidir.

İlk növbədə platformanın mahiyyətinə diqqət yetirmək lazımdır. Avropa Siyasi Birliyi klassik mənada institusional struktur deyil, daha çox Avropa İttifaqına daxil olmayan, lakin Avropa siyasi və təhlükəsizlik arxitekturasında yer almaq istəyən ölkələrin dialoq meydanıdır. Burada həm keçmiş Şərq Tərəfdaşlığı ölkələri, həm də fərqli geosiyasi kursa malik dövlətlər təmsil olunur. Qitədə yeni əməkdaşlıq modeli formalaşır.

Eyni zamanda yeni geosiyasi birliyin yaranmasının arxasında açıq şəkildə bir strateji xətt dayanır — Rusiyanın təsir imkanlarının məhdudlaşdırılması və alternativ siyasi xəttin aparılması. Reallıq artıq gizli deyil və bəzən gündəliklərdə də açıq şəkildə hiss olunur.

İrəvan sammitinin xüsusi əhəmiyyəti isə onun Vətən müharibəsində qələbəmizin nəticəsinin, onun atmosferinin hökmranlığı və yekunlarının legitimliyinin qəbul edilməsidir. İlham Əliyevin - qalib Azərbaycan liderinin onlayn platforma üzərindən, lakin Qafqazın xilaskarı və çoxəsrlik düşmənçiliyə son qoyan, yeni dünya düzəninin arxitekturası üçün ədalətli modelin müəllifi statusunda İrəvan sammitində iştirakı mühüm hadisədir.

İrəvanın tarixində son 200 ildə bir başqa qalib azərbaycanlı liderin bütün Qafqazın xilasına yönələn çıxışı eşidilməyib. Göründüyü kimi, Ali Baş Komandan uzun on illər Qərb dövlətlərinin də yer aldığı və indi avroparlamentarilər tərəfindən gücləndirilən xətti mühakimə edərkən, əsla erməni xalqını məğlubiyyətə görə aşağılayan leksikon seçmədi. Hərçənd, qələbəmizin təminatçısı kimi mənəvi-siyasi haqq etdiyimiz mövqe daha diqtəedici tonda seçilsəydi belə, yenə də alqışlanmağa layiq olardı. Lakin Azərbaycanın Cənubi Qafqazın gələcəyini nəzərə alaraq qarşıdurma ruhundan fərqli əməkdaşlıq iradəsi və gələcək inteqrasiya strategiyası qabardıldı. Sammitdə ölkəmizə yüksək münasibətləri olan tərəflər ikinci-üçüncü ranqlı təmsilçinin deyil, ölkə rəhbərinin şəxsən iştirak jestini, mərdliyini, dialoq tonallığını və barış ruhunu razılıqla qarşıladılar.

Digər tərəfdən, Paşinyan özü də təsdiqlədi ki, əslində onun ölkəsində seçki və hakimiyyətin gələcək taleyi üçün mühüm olan zirvə görüşü qərarı İlham Əliyevin razılığı ilə müəyyənləşib. Ona görə də yetərincə güclü siyasi dəstək nümayişinə Paris, London və digər paytaxtlardan münasibət əvəzinə, hazırkı erməni hökumətinin rəqibləri və düşmənləri rəsmi Bakının qərarlarını daha çox qabardırlar. Yəni, tranzit məhdudiyyətlərinin aradan qaldırılması və yanacaq məhsullarının iqtisadi təsirləri həqiqətən İrəvanın, onun üzərində əsrlərlə hökmranlıq quranlardan azad olmasında mühüm siyasətdir.

Paşinyanın çıxışında xüsusi yer tutan TRİP və regional kommunikasiyaların açılması məsələsi də Azərbaycanla bağlıdır. Sammitdə digər iştirakçılar da çıxışlarında məhz yeni regional reallıqları qəbul edərək, Bakı əleyhinə mövqe tutmurlar. Kanada, İrlandiya baş nazirləri, Ukrayna Prezidenti və Avropa İttifaqının sədri Antonio Koştanın Azərbaycanla sülh prosesini alqışlaması, İtaliya Baş nazirin İrəvandan Bakıya rəsmi səfərə gəlməsi yeni regional geosiyasi proseslərin sübutudur. Bir vaxtlar müharibə planları ilə Qafqaza yanaşan, Makronun dediyi kimi, müttəfiqinə 8 il əvvəl satellit kimi baxan Paris belə dəyişikliyi qəbul edir. Ona görə də faktiki olaraq İrəvanın gələcək siyasi təhlükəsizliyi Bakıda - İlham Əliyev tərəfindən müəyyən olunur.

Müharibədən sonra yaranmış vəziyyət Azərbaycanın regional güc mərkəzi kimi mövqeyini möhkəmləndirib. Qlobal sülh prosesində ölkəmizin iştirakı Qarabağ Zəfərindən sonra yeni məna qazanıb.

Ermənistanın gələcək inkişaf modeli artıq kənar paytaxtlarda formalaşa bilməz. Sülh gündəliyinin ön plana çıxarılması, kommunikasiya xətlərinin açılması və ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi kimi məsələlər məhz İlham Əliyevin yeni Qafqaz geosiyasətinin nəticəsidir. Başqa sözlə desək, regionun gələcək təhlükəsizlik və əməkdaşlıq modeli artıq qarşılıqlı razılaşmalar üzərində qurulsa da, prosesdə Azərbaycanın rolu həlledici olaraq qalır.

Avropa Siyasi Birliyi kimi platformalar isə dialoqu genişləndirə və siyasi körpülər qurmaq baxımından əhəmiyyətli rol oynaya bilər.

Nəticə etibarilə İrəvan sammiti bir daha göstərdi ki, regionda yeni siyasi mərhələ İlham Əliyevin Qərb liderləri ilə açıq dialoqundan və uzun illər əleyhimizə aparılan sistemli kampaniyanın dayandırılmasından keçir. Ermənistana birtərəfli hərbi-maliyyə baxımından himayə xətti artıq işləmir. Əksinə, İrəvana zərbə vurur və əslində düşmənlər Parisdə 11–12 apreldə 22 dövlətdən 200 nəfərə qədər iştirakçı ilə regiona qayıtmağa çalışan müharibə partiyası tərəfdarlarıdır.

İrəvanda seçkiləri Rusiya–Avropa toqquşmasına çevirmək də bölgə üçün əlavə risklər yaradır. Ona görə də İrəvanda dominant rol Bakı ilə yeni, lakin kövrək bağların möhkəm saxlanılmasından keçir. Tarixin məntiqinə zidd getmək həmişə ağır nəticələr doğurur.

Sammit əleyhinə aksiya keçirənlərin hərbi əsir mövzusu ölkəmizdən çox, Paşinyanın razılıq verdiyi şərtlərə və normallaşma prosesinə zərbə vurur. Ona görə də sülh dinamikasına qarşı çıxanların coğrafiyası, siyasi və ideoloji fərqlilikləri dərindən təhlil edilməlidir.

Regionda diplomatik proseslərin inkişafı bir neçə mərhələdən keçib və ötən onilliklərin hər biri fərqli geosiyasi aktorların rolu ilə yadda qalıb.

Yaxşı xatırlayırıq ki, ikinci sammit dövründə İlham Əliyev və Fransa lideri Emmanuel Makron arasında müzakirə olunan və müəyyən çərçivədə razılaşdırıldığı bildirilən dördtərəfli format sonradan davamlı olmadı. Anlaşmaların pozulması regionda etimada və balanslı mühitə mənfi təsir göstərdi.

Sonrakı mərhələdə Fransanın Azərbaycana münasibətdə sərgilədiyi siyasət Bakı tərəfindən qərəzli və ziyanlı kimi qiymətləndirildi. Vasitəçilik təşəbbüslərində Fransanın rolu zəiflədi və yeni yanaşmaların ortaya çıxmasına səbəb oldu.

Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişel-in moderatorluğu ilə aparılan danışıqlar daha sonra ön plana çıxdı. Brüssel platforması bir müddət tərəflər arasında dialoqun əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi və daha neytral vasitəçilik cəhdi kimi qəbul olundu. Eyni zamanda qlobal geosiyasi dinamika da prosesə təsirsiz ötüşmədi.

Lakin 8 avqust zirvəsi faktiki olaraq ölkəmizin hərbi meydanda qələbəsinin rəsmiləşməsi idi. Ona görə də İrəvan sammiti qələbəmizin legitimliyinin qəbul edilməsi və sülhün qarşısıalınmaz olduğunun sübutudur.

Azərbaycan–Ermənistan münasibətlərinin normallaşması təkcə ikitərəfli məsələ deyil, eyni zamanda böyük güclərin maraqlarının toqquşduğu və uzlaşdığı mürəkkəb geosiyasi müstəvidə formalaşır.

Qafqaz öz tarixi ərzində heç vaxt indiki qədər Bakıdan asılı olmayıb. Onu formalaşdıran liderin İrəvanda səslənən nitqi təkcə gələcəyin leytmotivi və kursu deyil, həm də əcdadlarımızın sevinən ruhu deməkdir.

"Ermənistanın paytaxtında keçirilən Avropa Siyasi Birliyi Zirvə görüşü çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən videobağlantı ilə səsləndirilən çıxış yalnız diplomatik bəyanat kimi deyil, Cənubi Qafqazda formalaşmaqda olan yeni geosiyasi reallığın açıq ifadəsi kimi qiymətləndirilməlidir" - bunu mediaya açıqlamasında Vəhdət partiyasının sədri Adəm İsmayıl Bakuvi bildirib. 

Partiya sədri qeyd edib ki,  Prezident bir sıra mühüm məsələləri Avropa liderlərinin diqqətə çatdırıb və vacib xatırlamalar edib: "Azərbaycan torpaqlarımın işğal altında olduğu dönəmdə təəssüflər olsun ki, Avropa institutları, istər Avropa Şurası Parlament Assambleyası, istər Avropa Parlamenti, istərsə də digər qurumlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpası istiqamətində ciddi addımlar atmayıblar. Azərbaycanın beynəlxalq hüquqla ərazi bütövlüyünü təmin etməsindən sonrakı altı il ərzində isə Avropa Parlamentində Azərbaycana qarşı 14 qərəzli qətnamə qəbul olunub. Bu sənədlərdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə qarşı yönəlmiş, əsassız ittiham və iddiaların yer alıb. Bu cür yanaşma qəbuledilməzdir və məhz bu səbəbdən mayın 1-də Azərbaycan Parlamenti Avropa Parlamenti və onun strukturları ilə əlaqələrin tam dayandırılması barədə haqlı qərar qəbul edib".

Vəhdət lideri bildirib ki, rəsmi Bakının bu addımı Azərbaycanın suveren hüquqlarını qorumaq və milli maraqlarını müdafiə etmək baxımından tam əsaslıdır: "Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan müstəqil, balanslı və prinsipial xarici siyasət yürüdür. Ölkəmiz heç bir təzyiq qarşısında geri çəkilmir və öz milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edir. Eyni zamanda, Azərbaycan regionda sülhün və əməkdaşlığın əsas təşəbbüskarı olaraq qalmaqdadır. Azərbaycan lideri İlham Əliyevin bu gün ortaya qoyduğu siyasi xətt təkcə region üçün deyil, bütövlükdə beynəlxalq münasibətlər sistemi üçün nümunədir. Sülhə çağırış, əməkdaşlığa açıq olmaq, eyni zamanda milli maraqları qətiyyətlə müdafiə etmək müasir dövlət idarəçiliyinin ən optimal modelidir. Azərbaycan bu modeli uğurla tətbiq edərək həm regionda sabitliyə töhfə verir, həm də qlobal səviyyədə etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir".