1920-ci ildə Azərbaycanda Türk Kommunist Partiyası fəaliyyət göstərirdi. Anadoludan Azərbaycana ezam edilmiş, Marksdan, Engelsdən, Lenindən üç sətir oxumamış Osmanlı zabitləri Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini bolşevik işğalına hazırlayırdı.

Bəs, bu gün necə, Türkiyənin Azərbaycanda “5-ci kolon”u yoxdurmu?

Əlbəttə, var.

Ölkəmizdə bir sıra partiyalar, qeyri-hökumət təşkilatları, AMEA əməkdaşları, media rəhbərləri var ki, birbaşa Türkiyənin neo-imperial maraqlarının sözçülüyünü edirlər.

İmişlidə Saleh Səmədov adlı bir “ağsaqqal” vardı. Sinəsinə rus imperiyasının rəmzi olan “Georgi lenti” ortalıqda dolaşırdı. İndi, deyəsən, həbsxanadadır.

Taleh Bağırzadə “Müsəlman qardaşları” Birliyi yaratmış, gedib Tehranda ağalarının əlini öpmüşdü. O da azadlıqdan məhrum edilib.

Rusiyanın, İranın neo-imperial maraqlarını müdafiə edənlər cəmiyyətimiz, dövlətimiz, müstəqilliyimiz üçün təhlükəli olduğu kimi, Türkiyənin şərti adı “Osmanlı Dövlətlər Birliyi” ola biləcək yayılmacı siyasətini dəstəkləyənlər, Ankaranın təsir agenti kimi çıxış edənlər də risklidir.

Sadəcə, son bir ildə baş verən hadisələrə bir daha nəzər yetirək.

ABŞ-İran savaşı başlayar-başlamaz Azərbaycanda çox güclü bir anti-İsrail propaqandası aparıldı. Bir qismi İranpərəstlər, bir qismi Rusiyapərəstlər idi. Amma “sionizm” deyəndə ağzı köpüklənənlərin ən önəmli kontingenti məhz Türkiyənin təsir agentləri idi. Burada söhbət nə İsraildən, nə sionizmdən gedir. Söhbət ondan gedir ki, Yəmən təcrübəsinə əsasən, husilər kimi irticaçı qüvvələr əvvəlcə sivil platformada yaranır, sonra anti-amerikan, anti-sionist çıxışlarla radikallaşırlar. İlin əvvəlindən bəri Azərbaycanda aparılan bütün anti-amerikan, anti-sionist təbliğat məhz xaricdən idarə olunan dindar qruplarını radikallaşdırmağa, dövlətlə üz-üzə qoymağa xidmət edirdi. Bu günlərdə məhz həmin ssenarinin simptomlarını müşahidə edirik.

Azərbaycan yenidən dövlət müstəqilliyi qazandıqdan bəri Türkiyədən ölkəmizə təriqətlər, qeyri-ənənəvi cərəyanlar ixrac olunub. Onların ən mütəşəkkili Fətullah Gülən camaatı idi. Azərbaycanın təhsil sisteminin işğal edən bu çətə bu gün də həm Türkiyədə, həm də Azərbaycanda güclüdür. Çox böyük ehtimalla, Ankarada hakim dairələrlə dil taparaq anti-Azərbaycan fəaliyyətlərini hələ də yürüdürlər. Sadəcə onlar deyil, Mənzil, Süleyman, Ərənköy camaatı kimi dini qruplar eynilə Adnan Oktarın “kedicik”ləri kimi ölkəmizdə saman altından su yeridirlər.

Osmanlı öz taxt ənənələrinə görə, Türkiyəyə qardaşlıq ruhu miras qoymayıb. İllərdir özümüzü aldadırıq. Neo-imperial Türkiyə üçün Azərbaycan qardaş deyil, yağlı tikədir. 1995-ci ildə iki il öncəki hərbi-siyasi böhrandan təzəcə başı ayılmış Azərbaycanda bir-iki barel neft üçün hansı hoqqalar törətdiklərini gördük. “Sürix protokolları”nın imzalanması prosesində Azərbaycanın Qarabağ dərdinə necə yandıqlarını da yaxşı xatırlayırıq. Amma bütün bunlardan daha təhlükəli olan Qara bəy Qarabəyovun “İttihadçı” konsepsiyasını Türkiyənin Azərbaycana yenidən sırımasıdır. Azərbaycanın istiqlal məfkurəsi üçün Əliheydər Qarayev və Qara bəy Qarabəyov eyni paradiqmadır.

Elə bu günlərdə efirə çıxıb “Azərbaycan Türkiyənin orbitində olmalıdır” deyə suverenliyimizə qarşı ideoloji təxribat məzmunlu açıqlama verən partiya sədrləri mövcuddur.

“YouTube” kanallarında tez-tez Azərbaycançılıq məfkurəsinin daşıyıcılarının ünvanına şər-böhtan səsləndirənlərin istər yazılı, istərsə də şifahi çıxışlarında dövlət dilimizin normalarını alt-üst etməsi gözdən qaçmır.

1995-ci ildə Konstitusiyamız qəbul edildikdən bəri elə il olmayıb ki, bir neçə dəfə Azərbaycan dilinin hüquqi statusuna qarşı təbliğat aparılmasın. Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ukrayna əleyhinə yazdığı məşhur məqalənin bütün tezisləri Ankaradan Azərbaycana təhdid kimi sovrulur. Unikal milli kimliyimizi, tarixi inkişaf dialektikamızın nailiyyətlərini, hətta Qarabağ zəfərimizi əlimizdən almaq üçün Azərbaycana qarşı informasiya kampaniyaları təşkil olunur. 2020-ci ildə Qarabağ savaşında Silahlı Qüvvələrimizin istifadə etdiyi silahların heç 3%-i Türkiyədən alınmayıb. Bu silahlarla Cəbrayılın heç 3 kəndini azad etmək olmazdı. Qarabağda bircə nəfər də olsun Türkiyə vətəndaşı şəhid olmayıb, yaralanmayıb. Elə Qarabağ alan idinizsə, 30 il boyunca harada idiniz?!

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin YAP-ın son qurultayında qarşıya qoyduğu “ideoloji məkanımız təmizlənməlidir” vəzifəsi milli təhlükəsizlik çağırışıdır.

Azərbaycan Rusiyanın, İranın, Qərbin “5-ci kolon”larının fəaliyyətinin qarşısını qətiyyətlə aldığı kimi, Türkiyənin ideoloji sapıqları barədə də tədbirlər görməlidir. Şiəliyin İran tərəfindən istismar olunması ilə, türkçülüyün Türkiyə tərəfindən Osmanlı propaqandasına alət edilməsi arasında heç bir məzmun fərqi yoxdur. İkisi də Azərbaycana qarşıdır!

Azərbaycan öz ideoloji məkanını bütün yad tör-töküntülərdən təmizləməlidir!

Taleh Şahsuvarlı

Zaqatala rayonunda yay aylarında yağan leysan yağışlardan sonra qəzalı vəziyyətə düşən körpü bərpa ediləcək.

AMediaxeberleri.Az xəbər verir ki, rayonun Car, Axaxdərə, Taxtalar, Kikobar və Tarixlər kəndlərinin sakinləri gediş-gəliş zamanı bu körpüdən rahatlıqla istifadə ediblər. Lakin yayda Bəkməz çayına gələn selin körpünü zədələməsindən sonra sakinlərin körpüdən yararlanması çətinləşib.

Car kəndinin sakini Murad Qarayev bildirib ki, günün işıqlı vaxtında körpüdən istifadə etmək mümkün olur. Qaranlıq düşəndən sonra isə körpüdən keçmək məsləhət bilinmir. Çayın içindən isə yalnız iriqabaritli avtomobillər keçə bilir.

Car kəndinin digər sakini Hüseyn Berikov, Axaxdərə kəndinin sakini Məhəmməd Ömərov və başqaları körpünün tezliklə bərpa edilməsinin vacib olduğunu deyiblər.

Car kənd bələdiyyəsinin sədri Emin Arasov diqqətə çatdırıb ki, müvafiq qurumların nümayəndələri əraziyə baxış keçiriblər və qəzalı körpünün bərpa olunması planlaşdırılıb.

Zaqatala rayon Fövqəladə Hallar Komissiyasından da bildirilib ki, körpünün əsaslı bərpası, eləcə də həmin ərazidən keçən yolun asfaltlanması nəzərdə tutulur. Maliyyə ayrıldıqdan sonra işlər mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək.

UEFA Çempionlar Liqasının Liqa mərhələsinin II turunda "Sabah" və Çexiyanın "Slaviya Praqa" komandaları arasında oyun başlayıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, qarşılaşma Bakı Olimpiya Stadionunda keçirilir.

"Sabah": Stas Pokatilov (k), Stiv Solvet, Eyden Makkarti, Timoteuş Puxaç, Akim Zedadka, İvan Lepinitsa, Umarali Raxmonaliyev, Du Keyros, Velko Simiç, Coy-Lens Mikels, Kahim Parris.

"Slaviya Praqa": Yakub Markoviç, David Zima, Anj Nqessan, Tomaş Holeş (k), Daniel Ştrum, Mixal Sadilek, David Mozes, Tomaş Vlçek, Emmanuel Ayaosi, Lukaş Provod, Tomaş Horıy.

Kəlağayı Azərbaycan xalqının qədim milli geyim nümunələrindən biri olmaqla yanaşı, mənəvi dəyərlərimizi, adət-ənənələrimizi və milli kimliyimizi özündə əks etdirir. Qadınların baş örtüyü kimi istifadə etdiyi bu geyim tarixən müxtəlif rəmzi mənalar daşıyıb. Son günlər vahid məktəbli geyimi və hicab məsələsi ətrafında müzakirələrin fonunda milli geyim ənənələrimiz, o cümlədən kəlağayının mahiyyəti də diqqət mərkəzinə gəlib. Bəs baş örtüyü ənənəsinin tarixi hansı dövrlərə gedib çıxır və kəlağayını digər baş örtüklərindən fərqləndirən xüsusiyyətlər nələrdir?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, AMEA Folklor İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Atəş Əhmədli mövzu ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.

Folklorşünasın sözlərinə görə, qadınların baş örtüyündən istifadə etməsi qədim adət-ənənələrlə bağlıdır.

Atəş Əhmədli qeyd edib ki, geyim formaları zaman keçdikcə dəyişib və müxtəlif tarixi mərhələlərdə fərqli görünüş alıb. Buna görə də keçmişdə istifadə olunan baş örtüklərinin bugünkü formalarla eyni olduğunu düşünmək doğru deyil. Baş örtükləri müxtəlif materiallardan hazırlanıb, onların istifadəsi isə dövrün adətləri və dini təsəvvürləri ilə əlaqəli olub.

Folklorşünas vurğulayıb ki, kəlağayını fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri onun üzərindəki naxışlar və rəmzlərdir. Buta və digər ornamentlər kəlağayının özünəməxsus görünüşünün formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Baş örtüyünün ümumi ənənəsi ilə konkret bir milli geyim nümunəsi olan kəlağayını eyniləşdirmək olmaz.

Atəş Əhmədlinin fikrincə, kəlağayının milli geyim nümunəsi kimi yenidən gündəmə gəlməsi, xüsusilə gənclərin bu irsə marağının artması baxımından əhəmiyyətlidir. O bildirib ki, kəlağayı yalnız geyim elementi deyil, həm də xalqımızın mənəvi irsini, milli kimliyini və özünəməxsusluğunu yaşadan dəyərdir. Bu ənənənin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi milli-mənəvi irsimizin yaşadılması baxımından vacibdir.

Müəllif: Adəm Abbaslı

Bölgələrdə səhiyyə sistemi ilə bağlı problemlərdən biri də həkim çatışmazlığı, ucqar kəndlərdə tibb məntəqələrinin olmamasıdır.

Son vaxtlar isə yerlərdə, o cümlədən kəndlərdə fəaliyyət göstərən tibb məntəqələrində çalışan tibb bacılarının iş prinsipi əsas müzakirə mövzusuna çevrilib.
Qeyd edək ki, sosial şəbəkələrdə də vətəndaşlara həmin məntəqələrdə heç bir xidmət göstərilmədiyi, tibb bacılarının heç bir işlə məşğul olmadığını bildirirlər.

Tibb bacıları isə onların vətəndaşın səhhəti ilə bağlı hər hansı dəstək, o cümlədən, inyeksiya (iynə vurmaq), infuziya səlahiyyətinin belə, olmaması ilə əlaqələndirirlər. Göründüyü kimi, əgər bir vətəndaş 10 gün ərzində inyeksiya qəbul etməlidirsə, hər gün kənddən rayona getməlidir.

Bəs mövcud qaydalara əsasən bölgələrdə fəaliyyət göstərən tibb məntəqələrində əhaliyə hansı xidmətləri göstərməlidirlər?

Məsələ ilə bağlı TƏBİB-dən “Cebheinfo.az”-a bildirilib ki, inyeksiya (iynə vurulması) və venadaxili infuziya (“sistem köçürülməsi”) görünüşcə sadə tibbi prosedurlar olsa da, bu xidmətlərin həyata keçirilməsi üçün müəyyən tibbi və hüquqi tələblər mövcuddur:

“Bu prosedurlar zamanı allergik reaksiyalar, anafilaktik şok və ya digər ağırlaşmalar baş verə bilər. Belə hallarda operativ şəkildə müdaxilə etmək üçün həkim nəzarəti, reanimasion tədbirlər üçün şərait və təcili tibbi avadanlıq tələb olunur. Tibb məntəqələri və poliklinikalar fəaliyyət istiqamətinə uyğun olaraq profilaktik baxışlar, yüngül ambulator müalicələr, konsultasiyalar və yönləndirmə funksiyalarını əhatə edir. İnvaziv prosedurlar – inyeksiya və infuziya daxil olmaqla – ikinci səviyyə (ambulator-stasionar) xidmətlərə və tibb müəssisələrinin fəaliyyət istiqamətinə aid edilir”.

Azərbaycan millisinin keçmiş məşqçisi Arif Əsədovun QOL.az saytına müsahibəsi

- Premyer Liqamızın gedişatı ilə bağlı nə demək olar? Yarışın səviyyəsi necədir?

- Çempionatımızın səviyyəsinin qalxması göz önündədir. Bu mövsüm kimin çempion olacağını demək olmaz. Son çempion “Sabah”, “Neftçi” və “Qarabağ” əsas favoritlərdir. “Turan Tovuz” və “Zirə”ni də bura qatsaq, çempionluq uğrunda yarışan komandaların sayı artmış olur. Eləcə də turnir cədvəlinin orta sıralarında güclü rəqabət gedir. Kimin çempionatdan gedəcəyini də demək çox çətindir. Yəni, çempionatımızın səviyyəsi yaxşı mənada dəyişib.

- İlk “3-lük”də qərarlaşan “Neftçi”, “Sabah” və “Qarabağ” necə təsir bağışlayır?

- Hazırda “Sabah” əsas favorit kimi görünür. O baxımdan ki, komanda ötən mövsüm çempion olub və sabit heyətini qoruyub saxlaya bilib. “Qarabağ”da hazırda formalaşma gedir. Hələ də yeni transferlər öz üzərlərində işləyirlər, komandaya uyğunlaşmağa çalışırlar.

“Neftçi” çempionata yaxşı başlasa da, onlar da hələ heyətini formalaşdırır. Heyətin qorunması baxımından deyirəm ki, onlar favoritdir. Amma “Sabah” da üç cəbhədə mübarizə aparır. Ola bilər ki, komanda tam gücünü Çempionlar Liqasına qoysun. İkinci heyətdə isə axsamalar görünür. Bunu son oyunlarında da gördük. Hazırda çempionluğa ən real namizəd “Sabah” görünsə də, Çempionlar Liqasındakı mübarizəni davam etdirmələri “Neftçi” və “Qarabağ”la güclərini bərabərləşdirir.

- Qarşıdan gələn “Qarabağ” - “Neftçi” oyunu haqda nə düşünürsünüz?

- Məncə, indi güclər bir az bərabərləşib. Hətta “Qarabağ”da heyətin formalaşdırılmasını nəzərə alsaq, “Neftçi”nin cüzi də olsa, üstün olduğunu deyə bilərik. Bu komandaların oyunu həmişə maraqlı olub. Son illər həmişə “Qarabağ”ı favorit görürdüksə, indi hər nəticə ola bilər. Daha çox heç-heçənin olacağını düşünmək olar. Ona görə də proqnoz vermək bir az çətindir.

- Hətta siz düşünürsünüz ki, “Neftçi”nin üstünlüyü var?

- Bəli, cüzi də olsa belə görürəm. O baxımdan ki, “Neftçi” 4-5 turdur daha stabil oynayır. “Qarabağ”da isə hələ də axtarış gedir. Amma təbii ki, “Qarabağ” öz meydanında oynayır, ümumi götürsək, balans eynidir.

- “Neftçi”nin 90 illik yubileyinin komandaya əlavə motivasiya verdiyini demək olarmı?

- Təbii ki, yubileydən başqa, “Neftçi” həm də bu mövsüm daha iddialıdır. Yubiley də əlavə məsuliyyət və motivasiya yaradır. Baş məşqçi Yuri Vernidub da bu tələblərə uyğun mütəxəssisdir. Komandanın nəbzini tutub, oyunçuların dilini bilir. Yanaşması da elədir ki, yaxşı atmosferi qoruyub saxlayır. Bircə qalır ki, strateji baxımdan vacib oyunlarda xallar itirilməsin. Necə ki, “Neftçi” 4 oyunda qalib gəldi, sonra əsas rəqiblərindən olan “Sabah”la heç-heçə etdi. Əsas odur ki, xallar itirilməsin.

- Bu gün “Sabah” Çempionlar Liqasının Liqa mərhələsində “Slaviya” ilə qarşılaşacaq. Bu oyundan gözləntiləriniz nədir?

- “Sabah”ın çox çətin rəqibləri var. Amma qrupda qalib gələ biləcəyimiz rəqiblərdən biri “Slaviya”dır. “Sabah” bu komandanı üstələyə bilər. Həm oyunçu keyfiyyəti baxımından, həm də oyun baxımından “Sabah” daha kreativlik görünür. Amma “Slaviya” daha intizamlı komandadır, ölkəsinin çempionudur. Hazırda da ön pillələrdə qərarlaşır. Oyun prinsipləri də elədir ki, çalışırlar ki, rəqibə imkan verməsinlər. Bu gün də belə oyunun şahidi olacağıq. Yəqin ki, daha çox pressinq edəcəklər. Əsas “Sabah”ın orta xəttinə güc düşəcək. Onlar işin öhdəsindən gələ bilsələr, “Sabah” nəsə edə bilər. “Slaviya” 5-li, “Sabah” isə 4-lü müdafiə ilə oynayır. Sağda rəqibin, ortada “Sabah”ın üstünlüyü ola bilər.

Ramiq Ağaməmmədov

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan iranlı həmkarı Seyid Abbas Əraqçi ilə telefon danışığı aparıb.

Son günlər cəmiyyətdə hicablı qız uşaqları ilə bağlı müzakirələr diqqət çəkir. Bu tendensiyanın hansı səbəblərdən qaynaqlandığı, ailə mühitinin, sosial şəbəkələrin və dini maarifləndirmənin bu prosesə təsiri suallar yaradır.

Hicablı qız uşaqlarının sayı son illər niyə kəskin artıb? Cəmiyyətdə bunu tətikləyən hansı faktorlar var?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki. globalinfo.az-a danışan dinşünas Tural İrfan deyib ki, İran molla rejimi əksər müsəlman ölkələrində öz siyasi və ideoloji propaqandasını aparır:

“Bunlar üçün isə dindən, məzhəbdən və dini atributlardan siyasi alət kimi istifadə edir. İran hicabı dini element olduğu üçün deyil, özünün siyasi alətinə çevirdiyi üçün, bir siyasi şüar olaraq müdafiə edir. Ölkəmizdə də təəssüf ki, vaxtilə İrana təhsil adı ilə gedib illərlə siyasi təlim görmüş şəxslər müxtəlif dairələrdə, dini ocaqlarda, məscidlərdə yerləşəcək mötədil dini dəyərləri yox, din adı altında İranın teokratik sisteminin məzhəbçi, radikal, siyasiləşmiş modelini təbliğ etdilər, aşıladılar və kifayət qədər tərəfdar topladılar. Hətta iddialara görə, yoxsul ailələrə ayda məvacib verərək körpə uşaqların başını bağlamağı, şəkil çəkdirib yaymağı tələb edən irançı dairələr, şəbəkələr var”.

Tural İrfan

Dinşünas bildirib ki, dinin dünyəvi dövlət modelinə uyğun olaraq düz təbliğ olunmaması boşluq yaradır:

“Bu boşluğu da İran kimi teokratik sistemlərin əlaltıları doldurur. Fanatizm, xurafat, mövhumat və dinin siyasiləşməsi son zamanar xüsusilə artıb. Bu da sırf İranın ölkəmizdə təkcə dini sahəyə deyil, digər sahələrə də ayaq açması, təsir qabiliyyətinin artmasıdır. Sosial bazaları, himayəçiləri, maddi resursları vasitəsi ilə buna qarşı mübarizə aparan milli ziyalılara problemlər yaradır, sosial şəbəkələrdə nüfuzdan salır, təhdid etdirir və yollarında menə olacaq hər şeyi dağıdır, məhv edirlər. Hələ bu dərəcədə İran təsiri ölkədə görünməmişdi.

Hesab edirəm ki, uzunmüddətli, ciddi mübarizə aparılmalıdır. Çünki məsələ hicab, dini dəyərlər məsələsi deyil, bu adlar altında dünyəvi dövlət quruluşuna qarşı hibrid müharibədir. İranın ölkəmizdə bağlatdığı hicab dini atribut deyil, rejimin ideoloji elementi və siyasi şüarıdır. Bunu məktəblərə edilən hücumlar, söyüş-təhqir kampaniyaları da sübut edir. Din təhqir, söyüş və iğtişaşlarla təbliğ olunmur. Əgər buna yol verilirsə, deməli, hicab sadəcə əsl gizli məqsədi müqəddəs dəyərləri müdafiə adı altıda ört-basdır edib insanları manipulyasiya etməkdir”.

Azərbaycanda məktəblərdə hicab məsələsi və vahid məktəbli formasının tətbiqi ətrafında müzakirələr davam edir. Dini geyimlə bağlı fikir ayrılıqları ilə yanaşı, məktəblərin daxili qaydalarına müdaxilə və təhsil müəssisələrinə kənar təsir göstərilməsi məsələsi də diqqət çəkir.

Məktəblərin dünyəvi prinsipləri əsasında fəaliyyət göstərməsi, onların üzərinə müəyyən dini və ya ideoloji yanaşmaların qəbul etdirilməsi cəhdləri cəmiyyətdə müzakirələrə səbəb olur.

Mövzu ilə bağlı səsləndirilən mövqedə məktəblərə qarşı belə müdaxilələrin yolverilməz olduğu, təhsil müəssisələrinin öz prinsipləri və qanunvericilik çərçivəsində fəaliyyət göstərməli olduğu vurğulanır. Eyni zamanda, azyaşlı uşaqların hicab taxması və bu seçimin nə dərəcədə müstəqil qərar olması məsələsinə də diqqət çəkilir.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı Turkustan.az Atatürk Mərkəzinin direktoru, akademik Nizami Cəfərovun fikirlərini öyrənib.

Nizami Cəfərov:

"Azərbaycan Nazirlər Kabineti tamamilə haqlı olaraq və mövcud təcrübəyə əsaslanaraq, heç bir qeyri-adi addım atmadan xüsusi qərar qəbul edib. Qərara əsasən, orta məktəblərdə şagirdlər xüsusi məktəb formalarında təhsil almalı və tərbiyə olunmalıdırlar.

Burada söhbət hələ dünyagörüşü formalaşmamış və ya kifayət qədər formalaşmamış uşaqlardan, yeniyetmələrdən gedir. Buna görə də kənardan hər hansı müdaxilənin edilməsi, ayrı-ayrı şəxslərin və ya ictimai-siyasi qüvvələrin öz prinsiplərini məktəblərə diktə etməsi düzgün deyil və özünü doğrultmur.

Məktəb dünyəvi bir müəssisədir. Burada təhsil və tərbiyə prinsiplərinin əsasını insan hüquqları, beynəlxalq normalar və dövlətin müəyyən etdiyi qaydalar təşkil edir. Yeniyetmələrin hər hansı radikal hadisələrə, proseslərə və ya qruplara cəlb edilməsi yaxşı hal deyil və müsbət nəticələr vəd etmir.

Məktəbə təzyiq göstərmək, onun fəaliyyətinə müdaxilə etmək və müəyyən tələbləri diktə etmək yolverilməzdir. Belə hallara qarşı dövlətin qanunları və qaydaları var, bu məsələləri də dövlət tənzimləməlidir. Məktəblərin riayət etməli olduğu prinsiplər mövcuddur və bu, dünyanın bir çox ölkəsində belədir.

Dini və ya digər fərdi seçimlərə gəlincə, bunlar insanın dünyagörüşü formalaşdıqdan sonra şəxsi qərarı əsasında müəyyənləşməlidir. İnsan öz həyat tərzini seçməkdə sərbəst olmalıdır. Lakin məktəb hər hansı dini və ya başqa özünəməxsus baxışların nümayiş etdirildiyi məkana çevrilməməlidir.

Düşünmək lazımdır ki, bu gün dünyagörüşü hələ formalaşmamış 10-11 yaşlı bir qız uşağı məktəbə hicabla gəlirsə, bu qərar nə dərəcədə onun öz seçimi ola bilər? Belə yaşda uşağın bu qərarı müstəqil şəkildə verməsi sual doğurur. Bu, valideynlərin təzyiqinin, ailədə gördüklərini təqlid etməsinin və ya ətraf mühitin təsirinin nəticəsi ola bilər. Təqlid və təzyiq isə müəyyən hallarda gələcəkdə gərginliklərə səbəb ola bilər.

Digər tərəfdən, məktəbdə vahid geyim qaydalarının olması sosial bərabərlik baxımından da əhəmiyyətlidir. Bir şagirdin maddi imkanı geniş, digərinin isə məhdud ola bilər. Hər kəs məktəbə fərqli geyimlərdə gəldikdə, bu fərqlər sosial ziddiyyətləri daha da qabarda və məktəbi cəmiyyətdəki ayrı-seçkiliklərin nümayiş olunduğu məkana çevirə bilər.

Bir məqamı da unutmaq olmaz: məktəbə heç bir qüvvə təzyiq göstərə və öz tələblərini diktə edə bilməz. Məktəbdə şagirdlər və müəllimlər var, təhsil prosesinin əsasını isə dövlətin qanunları, müəyyən etdiyi prinsiplər və beynəlxalq normalar təşkil edir".

Aytən Yaşar/ Turkustan.az