Bakıda marketlərin birində satışa çıxarılan və “şüşə konfet” kimi tanınan məhsulun qiyməti sosial şəbəkələrdə müzakirələrə səbəb olub. Belə ki, həmin konfetin 178 manata satılması istifadəçilərin narazılığı ilə qarşılanıb. Daha əvvəl də bəzi şirniyyat və konfet məhsullarının digər ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda xeyli baha satıldığı ilə bağlı müzakirələr aparılmışdı.
Bəs qiymət fərqinin səbəbi nədir? Necə olur ki, başqa ölkələrdə 15-20 manata satılan konfetlər Azərbaycanda 150-200 manata təklif edilir? Bu qiymətlərə təsir edən əsas amillər hansılardır?
Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Globalinfo.az-a danışan hüquq elmləri doktoru, iqtisadçı Vüsalə Əhmədova xaricdən gətirilən məhsulların qiymətinə idxal və logistika xərcləri, o cümlədən də, distribütor marjası əlavə olunduğunu bildirib:
“Xüsusilə, kiçik həcmlərdə gətirilən məhsullarda bir vahidə düşən logistika xərci daha yüksək olur. Bu səbəbdən, Azərbaycana çatanda maya dəyəri bir neçə dəfə artır. Ancaq düşünürəm ki, burda əsas səbəb maya dəyərinin artması deyil, satıcının “trend məhsul” effekti yaratmaq istəyidir. Bəzi satıcılar məhsulu premium kimi təqdim edib qiyməti süni şəkildə yüksəldərək sosial şəbəkələrdə paylaşırlar. Son zamanlarda “TikTok” və “Instagram” kimi sosial şəbəkələrdə viral məhsullara tez-tez rast gəlmək olur”.
V.Əhmədova bildirib ki, bahalı və absurd görünən qiymətlər təbii olaraq insanlarda emosional reaksiyalara səbəb olur:
“Məhsul sosial şəbəkələrdə bir müddət müzakirə olunur, tənqid edilir, videolar çəkilir. Bu da məhsula pulsuz reklam qazandırır. Beləcə, market reklam büdcəsi xərcləmədən gündəmə düşür. Süni qiymət artırıb məhsulu viral etməyin əsas məqsədi diqqət və status effekti yaratmaqdır. Bir növ, marketinq strategiyasıdır. İnsanlar bahalı məhsulu avtomatik olaraq “xüsusi” hesab edirlər”.
İqtisadçının sözlərinə görə, psixologiyada belə bir anlayış var ki, qiymət yüksəldikcə insanlar məhsulun keyfiyyətinin və prestijinin də yüksək olduğunu düşünür:
“Halbuki məhsulun real maya dəyəri çox aşağı ola bilər. Real dəyərindən qat-qat baha təqdim edilən bu məhsullara tələb yaranarsa və məhsul satılarsa qiymət aşağı salınmır. Əgər tələb yaranmazsa strategiya adətən uğursuz hesab olunur və qiymətlər sürətlə aşağı düşürülür. Xüsusilə, qida məhsullarında saxlama müddəti məhduddur. Bu səbəbdən, deyərdim ki, tələsməyin, gözləyin, bir müddət sonra baş çəksəniz həmin məhsulun yarı qiymətinə satıldığının, ya da rəfdən götürüldüyünün şahidi olacaqsınız. Ümumiyyətlə alıcılara bildirmək istərdim ki, viral və həddindən artıq bahalı məhsullara çox da etibar etməsinlər”.