Войти

İlham Əliyev: "Azərbaycan dünyada ən təhlükəsiz yerlərdən biridir"

Siyasi analitik yazılar

"İndi dünyada digər önəmli amil təhlükəsizlikdir. Azərbaycan dünyada ən təhlükəsiz yerlərdən biridir".

Mediaxeberleri.Az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu fikriləri Prezident İlham Əliyev II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə səsləndirib.

"Bizdə kriminogen vəziyyət tamamilə nəzarət altındadır", - deyə dövlətimizin başçısı əlavə edib.

Moskva İrəvanın müraciətini yetərli saymadı: Məhdudiyyətlər qüvvədə qaldı

Dünya

Rusiya Ermənistandan balıq və süd məhsullarının idxalına qoyulan məhdudiyyətləri aradan qaldırmayıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Federal Baytarlıq və Fitosanitar Nəzarət Xidməti ("Rosselxoznadzor") məlumat yayıb.

Qurumdan bildirilib ki, Ermənistan tərəfi əvvəllər istehsal müəssisələrində aşkar edilmiş pozuntuların aradan qaldırıldığını təsdiqləyən sənədləri təqdim etməyib.

"Rosselxoznadzor"a Ermənistan tərəfinin balıq və süd məhsullarının istehsalı zamanı aşkar edilmiş pozuntuların aradan qaldırıldığını təsdiqləyən sənədlər təqdim edilməyib. Ermənistanın inspeksiya orqanından yalnız zəmanətlər və müraciətlər daxil olub. Məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması üçün bu kifayət deyil", - deyə rəsmi məlumatda bildirilib.

Bundan əvvəl Rusiya tərəfi aşkar edilmiş pozuntular səbəbindən Ermənistandan müxtəlif məhsulların idxalını məhdudlaşdırıb. Müvəqqəti qadağalara mineral su, alkoqollu içkilər, eləcə də tərəvəz və meyvələr də daxil edilib.

Hormonal preparatlar kökəldir və sonsuzluq yaradır? - Ginekoloqla MÜSAHİBƏ

Müsahibə

Hər il sentyabrın 26-da qeyd olunan Ümumdünya Kontrasepsiya Günü reproduktiv sağlamlıq, ailə planlaşdırılması və məlumatlı seçimlərin əhəmiyyətinə diqqət çəkir. Kontrasepsiya yalnız arzuolunmaz hamiləliyin qarşısının alınması deyil, həm də qadın və kişi reproduktiv sağlamlığının qorunması, hamiləliklər arasında optimal intervalın təmin edilməsi və gələcək planların daha şüurlu şəkildə qurulması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Oxu.Az xəbər verir ki, Ümumdünya Kontrasepsiya Günü ilə əlaqədar Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutunun mama-ginekoloqu Xanım Adıgözəlova-Mirzəyeva kontrasepsiya üsulları, onların üstünlükləri, geniş yayılmış yanlış fikirlər və həkimə müraciət edilməli hallar barədə ən çox verilən sualları cavablandırır.

- Kontrasepsiya yalnız hamiləlikdən qorunma vasitəsidirmi?

- Kontrasepsiyanın faydaları daha genişdir. Düzgün seçilmiş kontrasepsiya hamiləliklər arasında orqanizmin bərpası üçün lazımi interval yaratmağa, aybaşı tsiklinin nizamlanmasına və ağrılı simptomların azalmasına kömək edir. Bəzi hormonal preparatlar dermatoloji problemlərin, o cümlədən sızanaqların yüngülləşməsinə də müsbət təsir göstərir. Bu, eyni zamanda cinsi yolla keçən infeksiyalardan qorunmanın etibarlı vasitəsidir. Paralel olaraq, hormonal üsullar funksional yumurtalıq kistalarının əmələ gəlmə ehtimalını aşağı salır, endometrioz və polikistik yumurtalıq sindromu kimi hallarda ağrılı simptomları yüngülləşdirməyə kömək edir. Bəzi tədqiqatlar isə bunu xoşxassəli döş vəzi dəyişiklikləri riskinin azalması ilə də əlaqələndirir. Bütün bu faktları birlikdə nəzərdən keçirdikdə, kontrasepsiyanı sadəcə qorunma vasitəsi deyil, qadın sağlamlığına göstərilən qayğı kimi qiymətləndirmək daha doğrudur. Xanımlara tövsiyəm odur ki, ginekoloqları ilə bu faydaları açıq şəkildə müzakirə etməkdən çəkinməsinlər.

- Hazırda hansı kontrasepsiya üsulları mövcuddur və onlardan daha uyğun olanını necə müəyyən etmək olar?

- Seçim genişdir və hər kəs öz həyat tərzinə, ehtiyaclarına uyğun variantı tapa bilər. Hormonal üsullar arasında oral kontraseptiv həblər, dərialtı implant, inyeksion preparatlar, hormonal uşaqlıqdaxili vasitə ilə yanaşı, aylıq vaginal həlqə də mövcuddur. İxtisaslaşmış ginekoloqla məsləhətləşmə prosesi hər şeyi çox asanlaşdırır və bu, birtərəfli tövsiyədən çox, qarşılıqlı və rahat bir söhbətdir. Konsultasiya zamanı həkim bir sıra amilləri, o cümlədən ümumi sağlamlıq vəziyyətini, arterial təzyiq göstəricilərini, tromboz riskini, gələcəkdə hamiləlik planlarını, gündəlik həb qəbuluna hazır olub-olmamanı və əlavə infeksiya profilaktikasına ehtiyacın mövcudluğunu birlikdə dəyərləndirir. Sevindirici haldır ki, əksər hallarda ilk konsultasiya invaziv müayinə tələb etmir, ətraflı söhbət əsasında uyğun seçim asanlıqla müəyyənləşdirilə bilər. Seçilən üsul ilk dəfədən tam mükəmməl hiss olunmasa belə, həkiminizlə məsləhətləşərək üsulu dəyişdirə bilərsiniz.

- Ən çox yayılmış yanlış təsəvvürlər hansılardır?

- Birincisi, hormonal kontraseptivlərin uzunmüddətli sonsuzluğa səbəb olduğu fikri geniş yayılıb, lakin əsassızdır. Uşaqlıqdaxili vasitə və implant çıxarıldıqdan dərhal sonra, oral həblərdən sonra isə adətən bir neçə tsikl ərzində fertillik bərpa olunur. Yalnız üçaylıq inyeksion üsulda hamiləliyin baş verməsi bəzən bir neçə ay gecikə bilər, lakin bu da müvəqqəti haldır. Son nəticədə fertillik səviyyəsi preparatı ümumiyyətlə istifadə etməyənlərlə eynidir.

Əmizdirmənin tam və etibarlı qorunma təmin etdiyi qənaəti də yanlışdır. Üç şərt - körpənin yalnız ana südü ilə qidalanması, altı aylıqdan kiçik olması və aybaşının hələ bərpa olunmaması - eyni vaxtda ödəndikdə bu, qismən reallaşır. Bu şərtlərdən biri belə pozularsa, etibarlılıq kəskin aşağı düşür, ona görə də müstəqil üsul kimi tövsiyə olunmur.

Kəsilmə üsulunun kifayət qədər etibarlı olduğu təsəvvürü də yanlışdır. Real həyatda bu üsuldan istifadə edən hər 100 cütlükdən təxminən 22-si bir il ərzində gözlənilməz hamiləliklə üzləşir. Bu, müasir hormonal üsullar və uşaqlıqdaxili vasitələrin 1%-dən aşağı uğursuzluq göstəricisi ilə müqayisədə xeyli yüksəkdir.

Uşaqlıqdaxili vasitənin istisnasız olaraq ağrı yaratdığı və yalnız artıq doğmuş qadınlara uyğun olduğu fikri də geniş yayılmış səhv təsəvvürdür. Aparıcı ginekoloji rəhbər sənədlər bu üsulu uşağı olmayan qadınlar və yeniyetmələr üçün də təhlükəsiz seçim kimi qəbul edir. Düzgün seçim və düzgün yeridilmə şərti ilə yerləşdirmə zamanı hiss olunan qısamüddətli sancıdan sonra bu üsul əksər pasiyentlər üçün rahat və yüksək effektivliyə malik olur.

Hormonal kontraseptivlərin mütləq çəki artımına səbəb olacağı da geniş yayılmış, lakin elmi cəhətdən əsassız bir qorxudur. Araşdırmalar nəticəsində əksər hormonal həb, plastır və həlqə növləri ilə çəki artımı arasında ciddi əlaqə aşkar edilməyib. Yalnız üçaylıq inyeksion preparatdan istifadə zamanı bəzi istifadəçilərdə ilk il ərzində müəyyən çəki artımı müşahidə oluna bilər ki, bu da həkimlə birlikdə rahatlıqla idarə edilir.

Nəhayət, aybaşı zamanı hər ay mütləq qanaxma olmalı olduğu fikri də tibbi baxımdan əsassızdır. Kombinə edilmiş həblərdəki adi fasilə dövrü sadəcə tarixi vərdişdən qaynaqlanır. Bu fasiləni buraxmaq və ya uzatmaq sağlamlığa heç bir zərər vermir, əksinə, bir çox qadın üçün əlavə rahatlıq yaradır. Bu cür yanlış təsəvvürlərin aydınlaşdırılması hər kəsə öz bədəni barədə daha inamlı və məlumatlı qərarlar qəbul etmək imkanı yaradır.

- Hansı hallarda ginekoloqa müraciət etmək tövsiyə edilir?

- Kontrasepsiya seçimi statik bir qərar deyil, insanın həyat şəraiti və sağlamlıq vəziyyəti dəyişdikcə dinamik bir prosesdir. İlk dəfə üsul seçimi, mövcud üsuldan qaynaqlanan narahatedici yan təsirlərin müşahidəsi, illik profilaktik müayinələr (hətta şikayət olmadıqda belə) və şəxsi həyat şəraitinin dəyişməsi müraciət üçün tövsiyə olunan əsas hallardır.

İlk ginekoloji müayinədən çəkinməyə əsla ehtiyac yoxdur. Müasir tibbi tövsiyələrə görə, əksər hallarda kontraseptiv üsulun təyin edilməsi üçün invaziv pelvik müayinə tələb olunmur. Xüsusən də gənc və ya ilk dəfə müraciət edən pasiyentlər üçün bu, bir çox insanın ilk narahatlığını aradan qaldıra bilər.

Hamiləlik planlaşdıran cütlüklər üçün isə cəhd etməyə başlamazdan əvvəl həkimlə görüşmək tövsiyə olunur. Bu, kontraseptiv üsulun vaxtında dayandırılmasını və ümumi sağlamlıq statusunun qiymətləndirilməsini əhatə edir. Doğuşdan sonra isə əmizdirmə vəziyyətindən asılı olaraq, kontrasepsiyaya nə vaxt yenidən başlamağın uyğun olduğunu müəyyənləşdirmək üçün həkim məsləhəti faydalıdır.

Bundan əlavə, uzunmüddətli üsullardan istifadə edənlər üçün son istifadə tarixini yadda saxlamaq vacibdir. İmplant təxminən üç il, mis spiral 10 ilə qədər, hormonal spiral isə növündən asılı olaraq üç-səkkiz il müddətində effektivdir. Bu müddət bitməzdən əvvəl həkimə müraciət edərək üsulun dəyişdirilməsi və ya yeni üsulun seçilməsi planlaşdırılmalıdır. Kəskin qarın ağrısı, adətdən kənar güclü qanaxma, pis qoxulu ifrazat və ya mövcud üsuldan istifadə zamanı gözlənilməz aybaşı gecikməsi kimi əlamətlər isə növbəti planlı müayinəyə qədər gözləmədən dərhal həkimə müraciət üçün əsasdır. Bu əlamətlərin vaxtında qeydə alınması problemin erkən və rahat həllinə imkan yaradır. Yeri gəlmişkən, müayinələr təkcə kontrasepsiya ilə məhdudlaşmır. Mütəmadi ginekoloji müayinə sitoloji skrininq (Pap-test) və zəruri hallarda cinsi yolla keçən infeksiyalara görə testlər üçün də əlverişli fürsətdir.

- Kontrasepsiya yalnız qadının işidirmi? Kişilər üçün hansı imkanlar var?

- Xeyr, kontrasepsiya hər iki tərəfin birgə məsuliyyətidir və bu barədə açıq danışmaqdan çəkinməyə heç bir səbəb yoxdur. Bu mövzunu tərəfdaşınızla bölüşmək münasibətinizi daha da möhkəmləndirə bilər. Hazırda dünyanın müxtəlif tədqiqat mərkəzlərində kişilər üçün yeni, geri dönən kontraseptiv vasitələr üzərində fəal iş gedir və nəticələr getdikcə ürəkaçan olur. Bu vasitələr hələ geniş ictimai istifadəyə buraxılmayıb, lakin onların sürətli inkişafı göstərir ki, gələcəkdə məsuliyyətin bərabər bölüşdürülməsi reallığa çevrilə bilər. Sonda qeyd etmək istəyirəm ki, kontrasepsiya barədə məlumatlılıq utanılacaq bir məsələ deyil, əksinə, özünə qayğı və məsuliyyətli yanaşmanın ən gözəl nümunəsidir. Hər kəs öz reproduktiv sağlamlığı barədə həkimi ilə açıq şəkildə danışmaq və məlumatlı seçim etmək hüququna malikdir.

Hər il sentyabrın 26-da qeyd olunan Ümumdünya Kontrasepsiya Günü reproduktiv sağlamlıq, ailə planlaşdırılması və məlumatlı seçimlərin əhəmiyyətinə diqqət çəkir. Kontrasepsiya yalnız arzuolunmaz hamiləliyin qarşısının alınması deyil, həm də qadın və kişi reproduktiv sağlamlığının qorunması, hamiləliklər arasında optimal intervalın təmin edilməsi və gələcək planların daha şüurlu şəkildə qurulması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Ümumdünya Kontrasepsiya Günü ilə əlaqədar Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutunun mama-ginekoloqu Xanım Adıgözəlova-Mirzəyeva kontrasepsiya üsulları, onların üstünlükləri, geniş yayılmış yanlış fikirlər və həkimə müraciət edilməli hallar barədə ən çox verilən sualları cavablandırır.

- Kontrasepsiya yalnız hamiləlikdən qorunma vasitəsidirmi?

- Kontrasepsiyanın faydaları daha genişdir. Düzgün seçilmiş kontrasepsiya hamiləliklər arasında orqanizmin bərpası üçün lazımi interval yaratmağa, aybaşı tsiklinin nizamlanmasına və ağrılı simptomların azalmasına kömək edir. Bəzi hormonal preparatlar dermatoloji problemlərin, o cümlədən sızanaqların yüngülləşməsinə də müsbət təsir göstərir. Bu, eyni zamanda cinsi yolla keçən infeksiyalardan qorunmanın etibarlı vasitəsidir. Paralel olaraq, hormonal üsullar funksional yumurtalıq kistalarının əmələ gəlmə ehtimalını aşağı salır, endometrioz və polikistik yumurtalıq sindromu kimi hallarda ağrılı simptomları yüngülləşdirməyə kömək edir. Bəzi tədqiqatlar isə bunu xoşxassəli döş vəzi dəyişiklikləri riskinin azalması ilə də əlaqələndirir. Bütün bu faktları birlikdə nəzərdən keçirdikdə, kontrasepsiyanı sadəcə qorunma vasitəsi deyil, qadın sağlamlığına göstərilən qayğı kimi qiymətləndirmək daha doğrudur. Xanımlara tövsiyəm odur ki, ginekoloqları ilə bu faydaları açıq şəkildə müzakirə etməkdən çəkinməsinlər.

- Hazırda hansı kontrasepsiya üsulları mövcuddur və onlardan daha uyğun olanını necə müəyyən etmək olar?

- Seçim genişdir və hər kəs öz həyat tərzinə, ehtiyaclarına uyğun variantı tapa bilər. Hormonal üsullar arasında oral kontraseptiv həblər, dərialtı implant, inyeksion preparatlar, hormonal uşaqlıqdaxili vasitə ilə yanaşı, aylıq vaginal həlqə də mövcuddur. İxtisaslaşmış ginekoloqla məsləhətləşmə prosesi hər şeyi çox asanlaşdırır və bu, birtərəfli tövsiyədən çox, qarşılıqlı və rahat bir söhbətdir. Konsultasiya zamanı həkim bir sıra amilləri, o cümlədən ümumi sağlamlıq vəziyyətini, arterial təzyiq göstəricilərini, tromboz riskini, gələcəkdə hamiləlik planlarını, gündəlik həb qəbuluna hazır olub-olmamanı və əlavə infeksiya profilaktikasına ehtiyacın mövcudluğunu birlikdə dəyərləndirir. Sevindirici haldır ki, əksər hallarda ilk konsultasiya invaziv müayinə tələb etmir, ətraflı söhbət əsasında uyğun seçim asanlıqla müəyyənləşdirilə bilər. Seçilən üsul ilk dəfədən tam mükəmməl hiss olunmasa belə, həkiminizlə məsləhətləşərək üsulu dəyişdirə bilərsiniz.

- Ən çox yayılmış yanlış təsəvvürlər hansılardır?

- Birincisi, hormonal kontraseptivlərin uzunmüddətli sonsuzluğa səbəb olduğu fikri geniş yayılıb, lakin əsassızdır. Uşaqlıqdaxili vasitə və implant çıxarıldıqdan dərhal sonra, oral həblərdən sonra isə adətən bir neçə tsikl ərzində fertillik bərpa olunur. Yalnız üçaylıq inyeksion üsulda hamiləliyin baş verməsi bəzən bir neçə ay gecikə bilər, lakin bu da müvəqqəti haldır. Son nəticədə fertillik səviyyəsi preparatı ümumiyyətlə istifadə etməyənlərlə eynidir.

Əmizdirmənin tam və etibarlı qorunma təmin etdiyi qənaəti də yanlışdır. Üç şərt - körpənin yalnız ana südü ilə qidalanması, altı aylıqdan kiçik olması və aybaşının hələ bərpa olunmaması - eyni vaxtda ödəndikdə bu, qismən reallaşır. Bu şərtlərdən biri belə pozularsa, etibarlılıq kəskin aşağı düşür, ona görə də müstəqil üsul kimi tövsiyə olunmur.

Kəsilmə üsulunun kifayət qədər etibarlı olduğu təsəvvürü də yanlışdır. Real həyatda bu üsuldan istifadə edən hər 100 cütlükdən təxminən 22-si bir il ərzində gözlənilməz hamiləliklə üzləşir. Bu, müasir hormonal üsullar və uşaqlıqdaxili vasitələrin 1%-dən aşağı uğursuzluq göstəricisi ilə müqayisədə xeyli yüksəkdir.

Uşaqlıqdaxili vasitənin istisnasız olaraq ağrı yaratdığı və yalnız artıq doğmuş qadınlara uyğun olduğu fikri də geniş yayılmış səhv təsəvvürdür. Aparıcı ginekoloji rəhbər sənədlər bu üsulu uşağı olmayan qadınlar və yeniyetmələr üçün də təhlükəsiz seçim kimi qəbul edir. Düzgün seçim və düzgün yeridilmə şərti ilə yerləşdirmə zamanı hiss olunan qısamüddətli sancıdan sonra bu üsul əksər pasiyentlər üçün rahat və yüksək effektivliyə malik olur.

Hormonal kontraseptivlərin mütləq çəki artımına səbəb olacağı da geniş yayılmış, lakin elmi cəhətdən əsassız bir qorxudur. Araşdırmalar nəticəsində əksər hormonal həb, plastır və həlqə növləri ilə çəki artımı arasında ciddi əlaqə aşkar edilməyib. Yalnız üçaylıq inyeksion preparatdan istifadə zamanı bəzi istifadəçilərdə ilk il ərzində müəyyən çəki artımı müşahidə oluna bilər ki, bu da həkimlə birlikdə rahatlıqla idarə edilir.

Nəhayət, aybaşı zamanı hər ay mütləq qanaxma olmalı olduğu fikri də tibbi baxımdan əsassızdır. Kombinə edilmiş həblərdəki adi fasilə dövrü sadəcə tarixi vərdişdən qaynaqlanır. Bu fasiləni buraxmaq və ya uzatmaq sağlamlığa heç bir zərər vermir, əksinə, bir çox qadın üçün əlavə rahatlıq yaradır. Bu cür yanlış təsəvvürlərin aydınlaşdırılması hər kəsə öz bədəni barədə daha inamlı və məlumatlı qərarlar qəbul etmək imkanı yaradır.

- Hansı hallarda ginekoloqa müraciət etmək tövsiyə edilir?

- Kontrasepsiya seçimi statik bir qərar deyil, insanın həyat şəraiti və sağlamlıq vəziyyəti dəyişdikcə dinamik bir prosesdir. İlk dəfə üsul seçimi, mövcud üsuldan qaynaqlanan narahatedici yan təsirlərin müşahidəsi, illik profilaktik müayinələr (hətta şikayət olmadıqda belə) və şəxsi həyat şəraitinin dəyişməsi müraciət üçün tövsiyə olunan əsas hallardır.

İlk ginekoloji müayinədən çəkinməyə əsla ehtiyac yoxdur. Müasir tibbi tövsiyələrə görə, əksər hallarda kontraseptiv üsulun təyin edilməsi üçün invaziv pelvik müayinə tələb olunmur. Xüsusən də gənc və ya ilk dəfə müraciət edən pasiyentlər üçün bu, bir çox insanın ilk narahatlığını aradan qaldıra bilər.

Hamiləlik planlaşdıran cütlüklər üçün isə cəhd etməyə başlamazdan əvvəl həkimlə görüşmək tövsiyə olunur. Bu, kontraseptiv üsulun vaxtında dayandırılmasını və ümumi sağlamlıq statusunun qiymətləndirilməsini əhatə edir. Doğuşdan sonra isə əmizdirmə vəziyyətindən asılı olaraq, kontrasepsiyaya nə vaxt yenidən başlamağın uyğun olduğunu müəyyənləşdirmək üçün həkim məsləhəti faydalıdır.

Bundan əlavə, uzunmüddətli üsullardan istifadə edənlər üçün son istifadə tarixini yadda saxlamaq vacibdir. İmplant təxminən üç il, mis spiral 10 ilə qədər, hormonal spiral isə növündən asılı olaraq üç-səkkiz il müddətində effektivdir. Bu müddət bitməzdən əvvəl həkimə müraciət edərək üsulun dəyişdirilməsi və ya yeni üsulun seçilməsi planlaşdırılmalıdır. Kəskin qarın ağrısı, adətdən kənar güclü qanaxma, pis qoxulu ifrazat və ya mövcud üsuldan istifadə zamanı gözlənilməz aybaşı gecikməsi kimi əlamətlər isə növbəti planlı müayinəyə qədər gözləmədən dərhal həkimə müraciət üçün əsasdır. Bu əlamətlərin vaxtında qeydə alınması problemin erkən və rahat həllinə imkan yaradır. Yeri gəlmişkən, müayinələr təkcə kontrasepsiya ilə məhdudlaşmır. Mütəmadi ginekoloji müayinə sitoloji skrininq (Pap-test) və zəruri hallarda cinsi yolla keçən infeksiyalara görə testlər üçün də əlverişli fürsətdir.

- Kontrasepsiya yalnız qadının işidirmi? Kişilər üçün hansı imkanlar var?

- Xeyr, kontrasepsiya hər iki tərəfin birgə məsuliyyətidir və bu barədə açıq danışmaqdan çəkinməyə heç bir səbəb yoxdur. Bu mövzunu tərəfdaşınızla bölüşmək münasibətinizi daha da möhkəmləndirə bilər. Hazırda dünyanın müxtəlif tədqiqat mərkəzlərində kişilər üçün yeni, geri dönən kontraseptiv vasitələr üzərində fəal iş gedir və nəticələr getdikcə ürəkaçan olur. Bu vasitələr hələ geniş ictimai istifadəyə buraxılmayıb, lakin onların sürətli inkişafı göstərir ki, gələcəkdə məsuliyyətin bərabər bölüşdürülməsi reallığa çevrilə bilər. Sonda qeyd etmək istəyirəm ki, kontrasepsiya barədə məlumatlılıq utanılacaq bir məsələ deyil, əksinə, özünə qayğı və məsuliyyətli yanaşmanın ən gözəl nümunəsidir. Hər kəs öz reproduktiv sağlamlığı barədə həkimi ilə açıq şəkildə danışmaq və məlumatlı seçim etmək hüququna malikdir.

Hazırladı:
Nigar Cəfərova



Millətlər Liqasında böyük oyun günü: İngiltərə İspaniyaya qarşı

İdman

Bu gün UEFA Millətlər Liqasında qrup mərhələsinin növbəti qarşılaşmaları keçiriləcək.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu oyun günündə 10 matç baş tutacaq.

A Liqasının III qrupunda Çexiya Xorvatiya ilə, İngiltərə isə İspaniya ilə qarşılaşacaq. B Liqasının I qrupunda Sloveniya Şotlandiyanı qəbul edəcək, Şimali Makedoniya isə İsveçrə ilə üz-üzə gələcək.

C Liqasının I qrupunda San-Marino Finlandiya ilə, Albaniya isə Belarusla qarşılaşacaq. C Liqasının III qrupunda Farer adaları Qazaxıstanı qəbul edəcək, Slovakiya isə Moldova ilə qüvvəsini sınayacaq.

C Liqasının IV qrupunda Bolqarıstan Lüksemburqla, İslandiya isə Estoniya ilə qarşılaşacaq.


UEFA Millətlər Liqası

26 sentyabr

A Liqası, III qrup

22:45. Çexiya - Xorvatiya;

22:45. İngiltərə - İspaniya.

B Liqası, I qrup

17:00. Sloveniya - Şotlandiya;

22:45. Şimali Makedoniya - İsveçrə.

C Liqası, I qrup

20:00. San-Marino - Finlandiya;

22:45. Albaniya - Belarus.

C Liqası, III qrup

20:00. Farer adaları - Qazaxıstan;

22:45. Slovakiya - Moldova.

C Liqası, IV qrup

20:00. Bolqarıstan - Lüksemburq;

20:00. İslandiya - Estoniya.

Prezident: "Azərbaycan yeganə ölkədir ki, Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizlərinin fəal iştirakçısıdır"

Siyasi analitik yazılar

"Azərbaycan vasitəsilə daşımaları həyata keçirən təchizatçılar, eyni zamanda, bərədən, yəni Xəzər dənizi üzərindən bərədən istifadə etməlidirlər".

Mediaxeberleri.Az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu fikriləri Prezident İlham Əliyev II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə bildirib.

"İstər Şərq-Qərb, istər Şimal-Cənub istiqamətində getmək istəyirsinizsə, Azərbaycanı seçməlisiniz", - deyə dövlətimizin başçısı qeyd edib.

O vurğulayıb ki, biz doğrudan da qovşağıq:

"Bu, çox önəmli iki dəhlizdir. Azərbaycan yeganə ölkədir ki, hər iki dəhlizin fəal iştirakçısıdır".

Bu gün iki mühüm müqavilə imzalanacaq - Prezident

Ölkə

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün iki mühüm müqavilənin imzalanacağını açıqlayıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev onun himayəsi altında Bakıda keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində təşkil olunan "Parçalanmış dünyada etimadın bərpası: Cənubi Qafqaz qlobal bağlantı və investisiya sabitliyinin dayağı kimi" mövzusuna dair tədbirdə bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu gün "Abşeron" yatağının II mərhələsinin işlənməsi üzrə müqavilə imzalanacaq ki, bu da 3-4 ildən sonra Azərbaycanda qaz hasilatını daha 5 milyard kubmetr artıracaq:

“Exxon” şirkəti ilə böyük potensiala malik qeyri-ənənəvi neft və qaz yataqlarının işlənməsi üzrə daha bir müqavilə imzalanacaq”.

Prezident bərpaolunan enerjidən danışdı: Növbəti 5 ildə...

Siyasi analitik yazılar

Prezident İlham Əliyev II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə iqtisadi sahədə ölkəmiz üçün prioritet istiqamətləri açıqlayıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bir neçə prioritet sahəni qeyd edən dövlətimizin başçısı bildirib ki, ilk növbədə, bərpaolunan enerjidir.

“Bizim çox böyük potensialımız var. Günəş və külək stansiyalarının yaradılması üçün potensial var. Bizim məqsədimiz təbii qazdan istifadəni mümkün qədər azaltmaq, bu ehtiyatları ixrac üçün istifadə etməkdir. Növbəti 5 ildə bərpaolunan enerji Azərbaycanda hər yerdə olacaq”, - Prezident əlavə edib.

Sülh sazişinin imzalanması qarşısında qalan maneələrin...

Siyasi analitik yazılar

Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında çıxış edib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, nazir çıxışında beynəlxalq hüquqa, dövlətlərin suveren bərabərliyinə və daxili işlərə qarışmamaq prinsipinə ciddi riayətə əsaslanan çoxtərəfli sistemin yenilənməsinin və gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Ceyhun Bayramov BMT Təhlükəsizlik Şurasında islahatların aparılmasının, inkişaf etməkdə olan ölkələrin daha ədalətli təmsilçiliyinin təmin edilməsinin zəruriliyini qeyd edib.

Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə toxunan nazir Vaşinqton Sülh Sammitindən sonra iki ölkə arasında de-fakto sülhün əldə olunduğunu bildirib. O, sülh gündəliyinin iqtisadi dividendlər yaratdığını, o cümlədən Azərbaycanın tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırdığını və müəyyən sahələrdə ikitərəfli ticarətin başladığını qeyd edib.

Nazir sülh sazişinin imzalanması qarşısında qalan maneələrin aradan qaldırılmasının vacibliyini diqqətə çatdırıb.

Postmünaqişə dövründə həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma işlərindən danışan Ceyhun Bayramov bildirib ki, 90 mindən çox vətəndaş Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə geri qayıdıb.

Çıxışda mina təhlükəsinə də xüsusi diqqət ayrılıb. Bildirilib ki, 2020-ci ildən etibarən minalar nəticəsində 400-dən çox insan həlak olub və ya xəsarət alıb, son 30 ildə isə bu rəqəm 3 500-ə çatıb. Azərbaycan humanitar minatəmizləməni 18-ci Milli Dayanıqlı İnkişaf Məqsədi kimi qəbul edib.

Ceyhun Bayramov, həmçinin itkin düşmüş 4 minə yaxın şəxsin taleyinin müəyyənləşdirilməsi üçün beynəlxalq dəstəyə çağırış edib. Onun sözlərinə görə, bu məsələnin həlli postmünaqişə barışığı və hesabatlılığın təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın regional nəqliyyat və logistika imkanlarına toxunan nazir Orta Dəhliz üzrə yükdaşımaların Bakı Limanı və Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu vasitəsilə 90 faiz artdığını bildirib.

Ceyhun Bayramov Azərbaycan ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında maneəsiz multimodal bağlantının yaradılması baxımından TRİPP təşəbbüsünün irəlilədilməsinin vacibliyini də qeyd edib.

Nazir Trans-Xəzər Rəqəmsal İpək Yolu fiber-optik şəbəkəsi vasitəsilə Azərbaycanın regional rəqəmsal bağlantının genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi işlərdən də danışıb.

İqtisadi inkişafla bağlı göstəriciləri diqqətə çatdıran Ceyhun Bayramov Azərbaycanın ÜDM-inin üç dəfə artdığını, yoxsulluq səviyyəsinin isə 49 faizdən 5 faizə endiyini bildirib.

Azərbaycanın enerji siyasətinə toxunan nazir ölkənin 16 ölkəyə etibarlı təbii qaz təchizatçısı olduğunu vurğulayıb. O, həmçinin 2030-cu ilədək 6 QVt gücündə Günəş və külək enerjisi layihələrinin reallaşdırılması və elektrik enerjisi istehsalında bərpaolunan mənbələrin payının 40 faizə çatdırılmasının planlaşdırıldığını bildirib.

Ceyhun Bayramov Azərbaycanın COP29 çərçivəsində iqlim gündəliyinə töhfələrini də qeyd edib. O bildirib ki, tədbir zamanı qlobal iqlim maliyyəsi hədəflərinin üç dəfə artırılması, Paris Sazişinin 6-cı maddəsi üzrə karbon bazarlarının fəaliyyətə başlaması və İtkilər və Zərərlər Fondunun irəlilədilməsi ilə bağlı mühüm addımlar atılıb. Həmçinin UNFCCC İqlim Həftəsinin keçirilməsi vurğulanıb.

Azərbaycanın qlobal şəhərsalma gündəliyinə töhfəsi çərçivəsində Ümumdünya Şəhər Forumunun 13-cü Sessiyasına ev sahibliyi etməsi də çıxışda diqqətə çatdırılıb.

Nazir Xəzər dənizində su səviyyəsinin azalmasını ciddi ekoloji problem kimi qiymətləndirərək, sahilyanı ölkələrin bu istiqamətdə kollektiv və davamlı tədbirlər görməsinə çağırış edib.

Çıxışda Azərbaycanın ASAN və DOST modelləri vasitəsilə institusional innovasiyalar sahəsində təcrübəsinin digər ölkələrlə paylaşılması da qeyd olunub. Bildirilib ki, bu təcrübə 100-dən çox dövlətin həmmüəllifliyi ilə BMT İnsan Hüquqları Şurasının qətnaməsinin qəbuluna ilham verib.

Ceyhun Bayramov Azərbaycanın 2020-ci ildən etibarən 140-dan çox ölkəyə 400 milyon dollardan artıq humanitar, iqtisadi və texniki yardım göstərdiyini bildirib. Yardımlarda xüsusilə Kiçik Ada Dövlətlərinə və Afrikadakı tərəfdaş ölkələrə üstünlük verildiyi qeyd olunub.

Nazirin BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasındakı çıxışının tam mətni Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi internet səhifəsində dərc olunub.

Qaradağda vulkan püskürdü

Ölkə

Qaradağ rayonu ərazisində vulkan püskürməsi qeydə alınıb.

Bu barədə Mediaxeberleri.Az-a AMEA nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin Zəlzələlərin Tədqiqatı Bürosundan məlumat verilib.

Məlumata əsasən, təbiət hadisəsi yerli vaxtla saat 07:32-də qeydə alınıb.

Bu qış Ukraynanı fəlakət gözləyir - Mendel

Dünya

Ukraynalıları bu qış humanitar fəlakət gözləyir və bir çoxları xaricə qaçır.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenskinin keçmiş mətbuat katibi Yuliya Mendel deyib.

"Enerji infrastrukturumuz böyük xarabalıqlar içindədir. Buna görə də ukraynalıları bu qış humanitar fəlakət gözləyirlər və bir çoxları artıq gedir. Buna görə də Qərb qaçqınların sayının artacağını gözləməlidir", - deyə o, amerikalı jurnalist Taker Karlsona müsahibəsində bildirib.

Qeyd edək ki, Zelenski də açıqlamalarında qarşıdan gələn qışın Ukrayna üçün çox çətin olacağını bildirmişdi.

В будущее В прошлое

Навигация