Psixiatriya müayinəsinə dair yeni tənzimləmə müəyyənləşir.

Bu məsələ Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan “Psixiatriya yardımı haqqında” qanuna təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

"Psixiatriya yardımı haqqında” qanuna əsasən, psixiatriya müayinəsi şəxsin psixi vəziyyətini, psixiatriya yardımına ehtiyacı olub-olmadığını müəyyənləşdirmək, habelə psixiatriya yardımı göstərilməsi barədə qərar qəbul etmək məqsədi ilə həyata keçirilir. Qanunun 17.2-ci maddəsinə görə psixiatriya müayinəsi, habelə profilaktik müayinə şəxsin yaşadığı ərazinin müalicə-profilaktika müəssisələrinin göndərişinə əsasən, eləcə də müayinə olunanın və ya 16 yaşına çatmamış şəxsin valideynlərinin (qanuni nümayəndəsinin) razılığı (xahişi) ilə, həmçinin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilən şəxsin qanuni nümayəndəsinin razılığı (xahişi) ilə aparılır.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 15-ci maddəsi anlaqsız vəziyyətdə hüquqazidd əməl törədən şəxsin inzibati məsuliyyətini istisna etsə də, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxslərin psixiatriya müayinəsi ilə əlaqədar prokuror və ya müvafiq səlahiyyətli şəxs tərəfindən qərarın qəbul edilməsi ilə bağlı “Psixiatriya yardımı haqqında” qanunda hər hansı müddəa nəzərdə tutulmayıb.

Ona görə ki, psixi pozuntu vəziyyətində olan şəxsin özünün, habelə başqa şəxslərin sağlamlığını və təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi ilə sözügedən qanuna 19.2-1-ci və 17.4-cü maddələrin əlavə edilməsi təklif olunur.

Bu xüsusda psixi pozuntu vəziyyətində olan şəxslərin və ya onların qanuni nümayəndəsinin razılığı olmadan psixiatriya müayinəsinin aparılması ilə bağlı qanuna yeni 17.2.5-ci maddənin əlavə edilməsi təklif edilir.

Eyni zamanda bu kateqoriyadan olan şəxslərin məhkəmənin qərarına qədər qeyri-könüllü psixiatriya stasionarına yerləşdirilməsi haqqında həkim-psixiatrın qərarı, psixiatriya müəssisəsinin rəhbəri tərəfindən dərhal həmin şəxslərin yaxın qohumlarına və qanuni nümayəndələrinə, prokurora və ya müvafiq səlahiyyətli şəxsə məlumat verilməsi ilə bağlı qanunun 25.1-ci maddəsinə əlavənin edilməsi nəzərdə tutulur.

Bununla yanaşı layihədə psixi pozuntusu olan şəxsin sağlamlığının vəziyyəti və ona göstərilən psixiatriya yardımı tədbirləri haqqında məlumatların elektron sağlamlıq kartı sistemində saxlanılması, adıçəkilən şəxsə göstərilən yardım tədbirləri barədə məlumatların şəxsin özü tərəfindən elektron sağlamlıq kartı sistemindən əldə edilməsi, həmin şəxsin qanuni nümayəndəsinə isə qeyd olunan məlumatların onun yazılı müraciətindən sonra 2 iş günü ərzində müəssisənin müdiriyyəti tərəfindən təqdim olunması; habelə müalicədən imtina edilməsi ilə bağlı məlumatların elektron sağlamlıq kartı sisteminə daxil edilməsinə dair Qanunun 7.2-ci, 7.5-ci və 10.2-ci maddələrinə müvafiq müddəaların əlavə edilməsi təklif edilir.

Göstərilənlərdən əlavə, tibbi xarakterli məcburi tədbirlərə cəlb edilmiş, özünə və ya digərlərinə təhlükə yaradan şəxslərin digər pasiyentlərdən təcrid olunaraq müalicəsi və rejim qaydalarının təmin edilməsi məqsədilə qanuna yeni 12.4-cü və 24.2-1-ci maddələrin əlavə edilməsi nəzərdə tutulur.

Qeyd edilib ki, qanun layihəsinin qəbulu psixiatriya yardımı sahəsində qanunvericilikdə mövcud olan hüquqi boşluqların aradan qaldırılmasına və bu sahədə qaydaların təkmilləşdirilməsinə xidmət edəcək.

Mətbuat Şurasının İdarə Heyərinin iyunun 11-də keçirilmiş iclasında “Azərbaycan Jurnalistlərinin Etik Davranış Qaydaları”na əlavələrlə bağlı məsələ müzakirə olunub.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, Mətbuat Şurasından Trend-ə bildirilib ki, müzakirə zamanı əsasən iki məqamın üzərində dayanılıb.

Bildirilib ki, ilk növbədə kin və nifrət dili ilə təbliğatın yolverilməzliyinin qaydalarda əksini tapmasının vacibliyi vurğulanıb:

“Məlum olduğu kimi, bəzən medianın, ayrı-ayrı jurnalistlərin yazıları və daha çox da səsləndirdikləri fikirlər təhrikçi mahiyyət daşıyır. Əlbəttə, jurnalist doğruları bildirməlidir. Amma bu zaman qanunçuluq ikinci plana keçməməlidir. Müvafiq olaraq kimisə tənqid etmək, həmin şəxsin nöqsanlarını çatdırmaq olar. Amma bu təqdimatlar hüquqi dövlət anlayışına zidd ab-hava yaratmamalıdır. Yəni, elə edilməlidir ki, kimsə kiməsə qarşı bu anlayışdan kənar addımların atılmasını legitim qarşılamasın. Bötüvlükdə linç meyilləri yolverilməzdir”.

Əlavə edilib ki, ikinci dəyişiklik Ali Məhkəmənin “Şəxsiyyət hüquqlarının müdafiəsi haqqında” plenum qərarı ilə bağlıdır:

“Bu qərar son dərəcə vacibdir, günün tələbidir. Çünki bəzən özünü doğruları çatdırmaq öhdəliyi ilə mükəlləf sayan jurnalist və ya media orqanı hansı doğruların cəmiyyət üçün əhəmiyyətini kənara qoyur. Nəticədə jurnalistin və media orqanının qərəzli obrazı canlanır. Hər halda, elə doğrular var ki, açıqlanması düzgün deyil. Məhkəmə qərarı bu mənada nəyin düzgün olduğuna, nəyin düzgün olmadığına müfəssəl aydınlıq gətirir. Hesab edirik ki, “Azərbaycan Jurnalistlərinin Etik Davranış Qaydaları”na əlavələrdə də müvafiq müddəalar yer almalıdır”.

Qeyd edilib ki, “Azərbaycan Jurnalistlərinin Etik Davranış Qaydaları”na dəyişiklik qurultaylarda təqdiqlənir:

“Hələlik dəyişikliklərlə bağlı konkret layihə yoxdur. Hər halda, qurultaya da hələ var. Hesab edirik ki, qarşıdakı müddətdə mövcud istiqamətdə müvafiq iş aparmaq imkanı olacaq”.

Göl daşıb, həyətləri su basıb... Ərazidə anti-sanitar vəziyyət hökm sürür...

Paytaxtın Binəqədi rayonu, Xocəsən qəsəbəsi ərazisində yerləşən "Xocəsən gölü"nün həcmi artaraq daşıb. Nəticədə gölün ətrafında yerləşən bir sıra evlər və həyətlər suya qərq olub.

Sakinlər iddia edirlər ki, "Xocəsən gölü"nün qabağı tutulduğundan, yağış suları gölün səviyyəsini artırır.

 Məsələ ilə bağlı Xocəsən Bələdiyyəsində "Xəzər Xəbər"ə bildirildi ki, gölün suyunun səviyyəsinin artma səbəbi Lökbatan gölü istiqamətinda axan xəttin həcminin kiçik olmasıdır. Bu səbəbdən də suyu tam ötürə bilmir. Məsələnin köklü surətdə həll olunması isə, dövlət su Ehtiyyatlları Agentliyinin müvafiq qurumları Şıxov istiqamətinə yeraltı tunal vasitəsi ilə kanalizasiya xətti çəkirlər. Sahil qəsəbəsi ərazisində təmizləyici qurğu quraşdırılır. Bu qurğular vasitəsi ilə "Xocəsən gölü" və "Lökbatan gölü" nün çirkab suyu təmizlənərək, Xəzər dənizinə töküləcək. Xocəsən ərazisində aparılan tikintinin isə gölə heç bir aidiyyatı olmadığı bildirildi.

Mövzu ilə bağlı daha ətraflı videomaterialı təqdim edirik.

Balıq insan orqanizmi üçün faydalı qidalar sırasında yer alsa da, bütün balıq növləri eyni dərəcədə təhlükəsiz hesab edilmir. Bəzi balıq növləri yaşadıqları mühit və qidalanma xüsusiyyətlərinə görə civə, qurğuşun və digər ağır metalları öz orqanizmlərində toplayır. Bu maddələrin uzun müddət ərzində qəbul edilməsi sinir sistemi, ürək və qaraciyərin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə uşaqlar, hamilə qadınlar və süd verən analar belə balıqları seçərkən daha diqqətli olmalıdırlar. Mütəxəssislər sağlam qidalanmaq üçün hansı balıqlardan uzaq durmağın və onları hansı növlərlə əvəz etməyin vacib olduğunu açıqlayıblar.

Mediaxeberleri.Az Lent.az-a istinadən bu təhlükəli balıq növlərini təqdim edir:

Tərkibində ağır metalların çox olduğu balıqlar

Balıqlar ətraf mühitdəki toksinləri öz orqanizmlərində toplaya bilir. Adətən daha uzunömürlü və qida zəncirinin yuxarı pilləsində yerləşən yırtıcı balıqlarda bu göstəricilər daha yüksək olur.

Tərkibində civə və digər ağır metalların yüksək olduğu balıq növləri bunlardır:

Akula - uzun ömür sürməsi və yırtıcı olması səbəbindən ən çox çirklənən balıqlardan biridir.

Qılınc balığı - tərkibindəki civə səviyyəsinin yüksək olması ilə seçilir.

Kral skumbriyası - bəzi hallarda toksinlərin miqdarı normadan artıq olur.

İri gözlü tuna (Bigeye tuna) - yüksək civə konsentrasiyası daşıya bilər.

Taylfiş (Tilefish) - ağır metal tərkibinə görə riskli balıqlar sırasındadır.

Bu balıqlar niyə satışdadır?

Risklərinə baxmayaraq, bu balıq növləri hələ də mağazalarda satılır. Bunun bir neçə səbəbi var:

Tuna və qılınc balığına olan yüksək istehlakçı tələbatı;
Bir çox ölkədə onların satışına tam qadağa qoyulmaması;
Ağır metallar üzrə icazə verilən normaların ölkələrə görə fərqlənməsi;
İstehlakçıların hansı balıqların sağlamlıq üçün risk daşıdığını kifayət qədər bilməməsi.
Daha təhlükəsiz balıq alternativləri

Riskləri azaltmaq üçün civə səviyyəsi aşağı olan və qısa ömür sürən balıqlara üstünlük vermək tövsiyə olunur.

Ən təhlükəsiz seçimlər bunlardır:

Sardina - omeqa-3 ilə zəngindir və toksinləri az toplayır;
Qızılbalıq - xüsusilə vəhşi növləri sağlam seçim hesab edilir;
Siyənək - həm əlçatan, həm də təhlükəsizdir;
Treska - yüngül və pəhriz üçün uyğun balıqdır;
Ançous - kiçik ölçülü olduğundan çirklənmə səviyyəsi aşağı olur;
Forel - gündəlik qidalanma üçün təhlükəsiz alternativlərdəndir.

Balıq istehlakı ilə bağlı tövsiyələr

Hətta təhlükəsiz hesab olunan balıqları da normadan artıq qəbul etmək məsləhət görülmür.

Mütəxəssislərin tövsiyələrinə görə:

Böyüklər həftədə 2-3 porsiya balıq istehlak edə bilərlər;
Hamilə qadınlar və uşaqlar yalnız civə səviyyəsi aşağı olan balıqları seçməlidirlər;
Tuna və iri yırtıcı balıqların qəbulu həftədə bir dəfədən çox olmamalıdır;
Müxtəlif balıq növlərini növbəli şəkildə istehlak etmək toksinlərin toplanma riskini azaldır.

Uşaqlara tuna vermək olarmı?
Bəli, lakin məhdud miqdarda. Daha az civə ehtiva edən açıq rəngli tuna növlərinə üstünlük verilməlidir. İri gözlü tuna isə məsləhət görülmür.

Bişirmə civəni azaldırmı?
Xeyr. Civə və digər ağır metallar istilik təsirindən parçalanmır. Buna görə də qaynatmaq və ya sobada bişirmək balığı daha təhlükəsiz etmir.

Hansı balıqları tez-tez yemək tövsiyə olunmur?
Akula, qılınc balığı, kral skumbriyası və iri gözlü tuna yüksək toksin tərkibinə görə mütəmadi istehlak üçün uyğun hesab edilmir.

Argentina yığması futbol üzrə dünya çempionatının qrup mərhələsi çərçivəsində Əlcəzair millisini 3:0 hesabı ilə məğlub edib.

Qarşılaşma ABŞ-nin Missuri ştatının Kanzas-Siti şəhərində keçirilib.

Argentina millisinin heyətində Lionel Messi het-trik edib (17, 60 və 76-cı dəqiqələr). Bununla da o, dünya çempionatları tarixinin ən məhsuldar bombardirləri siyahısında 16 qolla birinci pilləyə yüksəlib. Messi bu göstəricidə Almaniya millisinin sabiq hücumçusu Miroslav Kloze ilə eyni nəticəyə malikdir.

Qeyd edək ki, Argentina yığması hazırkı dünya çempionudur.

Səhər tıxacları yoxdur, ofis geyimi məcburi deyil, rəhbərin baxışları hiss olunmur… Evdən işləmək modeli ilk baxışda kifayət qədər rahat və cəlbedici görünür. Lakin "Science” jurnalında dərc edilən genişmiqyaslı araşdırma bu mənzərənin arxasında daha fərqli bir reallığın ola biləcəyini göstərir.

Mediaxeberleri.Az “Qaynarinfo”ya istinadla xəbər verir ki, tədqiqatçılar 2011–2024-cü illər arasında ABŞ-da 588 mindən çox insanı əhatə edən beş böyük sorğunun nəticələrini analiz edib. Pandemiya dövrü istisna edilsə də, nəticələr kifayət qədər aydın olub: evdən işləyənlər ofisə gedənlərlə müqayisədə daha yüksək səviyyədə depressiya əlamətləri, antidepresan istifadəsi və psixoloji dəstəyə ehtiyac nümayiş etdirir.

Yalnız yaşayanlar daha həssas qrupdadır

Məlumatlara görə, evdən işləyib tək yaşayan şəxslərdə psixoloji problemlərin artma riski daha da yüksəlir. Birgə yaşayan insanlarla müqayisədə bu göstərici təxminən iki dəfə çoxdur. Fiziki sağlamlıq xərclərində ciddi dəyişiklik müşahidə olunmasa da, psixoloji müalicə və dərman istifadəsinin artması diqqət çəkir.

Norveçdə aparılan başqa bir araşdırma isə həftədə 15 saatdan çox evdən işləyənlərin alkoqol istifadəsinə daha çox meylli olduğunu göstərib. ABŞ-da keçirilən bir sorğuda isə evdən çalışan hər beş nəfərdən birinin iş saatlarında alkoqol və ya stimullaşdırıcı maddə istifadə etdiyini etiraf etdiyi qeyd olunub.

Ümumilikdə, evdən işləmək azadlıq hissi yaratsa da, sosial təmasların azalması insan psixologiyasına mənfi təsir göstərə bilər. Araşdırmalar ən azından bu istiqamətdə xəbərdarlıq edir.

Avropa Liqasının ilk oyununa yaxşı hazırlıq keçməliyik.

Mediaxeberleri.az xəbər verir ki, bu sözləri UEFA Avropa Liqasının I təsnifat mərhələsində İslandiyanın “Vestri” klubuna rəqib olan “Qarabağ”ın baş məşqçisi Qurban Qurbanov püşkü dəyərləndirərkən deyib.

Onun sözlərinə görə, bu rəqibə qarşı həddindən artıq ciddi olmaq lazımdır:

“Çünki komandamız hələ optimal formada deyil. Heyətimizdə zədəli futbolçular da var. Eyni zamanda, transfer çalışmalarını davam etdiririk. Doğrudur, seleksiya işlərində müəyyən çətinliklərlə üzləşirik. Ancaq yenə də heyəti komplektləşdirmək üçün əlimizdən gələni edirik. İlk növbədə, qısa müddətdə formaya düşməliyik. Bunun üçün də yaxşı hazırlıq keçmək lazımdır”.

Mütəxəssis bildirib ki, futbol son vaxtlar o qədər dəyişilib ki, heç kimin potensialını öncədən dəqiq bilmək olmur: “Vestri" barədə ilkin təəssüratlarımız var, müəyyən qədər maraqlanmışıq. Heyətlərində kifayət qədər dəyişiklik olub. İlk matça qədər geniş məlumat topalayacaq və ciddi hazırlaşacağıq. Son olaraq, Çempionlar Liqasında ölkəmizi təmsil edəcək "Sabah"a, Konfrans Liqasında mübarizə aparacaq "Zirə" və "Neftçi"yə uğurlar arzulayırıq”.

Qeyd edək ki, I təsnifat mərhələsinin görüşləri iyulun 9-u və 16-da oynanılacaq.

Qaraçuxur qəsəbəsi, Qəzənfər Vəliyev küçəsi, 7 ünvanının Baku TV-nin qaynar xəttinə müraciət edən sakinləri yaşadıqları ərazidəki baxımsızlıqdan şikayət edirlər.

Onların sözlərinə görə, həyətdəki ağacların bir çoxu quruyub. Hətta ağaclardan biri kökündən qoparaq qaz borusunun üzərinə əyilib və təhlükəli vəziyyət yaradıb.

Sakinlər iddia edirlər ki, mənzil-kommunal istismar idarəsi problemi aradan qaldırmaq əvəzinə ağacı qaz borusuna bağlamaqla kifayətlənib.

Bundan əlavə, ərazidə küçə işıqlarının işləmədiyi və sahibsiz itlərin çoxluğu da sakinlərin narahatlığına səbəb olur.

Sakinlərdən biri bildirib: "Gecə aptekə dərman almağa çıxanda qorxudan hansı tərəfdən gedəcəyini bilmirsən. Həmçinin sahibsiz itlər var. Deyilənə görə, narkotik istifadəçiləri ağacların dibində nəsə gizlədir, sonra gəlib axtarırlar. Buna görə gecələr evdən çıxmağa ehtiyat edirik".

Digər sakin isə təhlükənin ciddiliyinə diqqət çəkərək deyib:

"Ağac demək olar ki, sallanır. Həmin vaxt altında uşaq da ola bilər. Sabah hansısa faciə baş versə, bunun məsuliyyətini kim daşıyacaq?!".

Laçın rayonu Taxtakörpü tam orta ümumtəhsil məktəbində aparılmış yoxlama zamanı müəssisənin fəaliyyətində ciddi nöqsanlar aşkar edilib.

Mediaxeberleri.Az  APA-ya istinadən xəbər verir ki, aşkarlanmış pozuntular əsasında Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin 12 fevral 2026-cı il tarixli əmri ilə müəssisənin direktoru Səxavət Məmmədovun əmək müqaviləsinə Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddəsinə əsasən xitam verilib.

Sabiq direktor əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə əmrin ləğv olunması və işə bərpa tələbi üzrə Nərimanov Rayon Məhkəməsində iddia qaldırıb. Aparılmış araşdırma nəticəsində iddia tələbi əsassız hesab edilib və rədd edilib. Məhkəmə işəgötürən tərəfindən qəbul edilmiş əmrin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olduğunu müəyyən edib və əmək münasibətlərinə xitam verilməsi üçün hüquqi əsasların mövcudluğunu təsdiq edib.

ABŞ və İran, deyəsən, anlaşdılar, hər tərəf özünü qalib elan edir, bu da gözlənilən idi. Əgər İsrail anlaşmanı pozmağa cəhd etməsə, bu həftə imzalar atılacaq.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu sözləri iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli bildirib.

“Neft artıq ucuzlaşır (hazırda “Brent” markalı neft 78,6 dollara düşüb, halbuki bu gün səhər 83 dollar idi - red.), qızılın unsiyası isə ötən gün 4330 dollara qalxıb – anlaşma rəsmiləşəndə neft 75 dollara qədər ucuzlaşacaq, qızılın qiyməti isə 4500 dolları keçəcək. Anlaşma qalıcı olandan sonra isə neft daha da ucuzlaşacaq, qızıl isə bir az da bahalaşacaq.

ABŞ İran neftinə investisiya və iqtisadi yollarla şərik olur. İrana böyük investisiyalar gəlsə (təqribən, 300 mlrd. dollar investisiya müqavilələri olacaq), ölkə daha çox açılmağa məcbur olacaq, açıldıqca, daha çox dəyişəcək. Yəni İranda sistemin adı dəyişməsə də, mahiyyəti sürətlə dəyişəcək. Hörmüzdə İran-Oman (oxu – ABŞ) birgə nəzarət mexanizmi yaranacaq.

Ən pis sülh ən yaxşı müharibədən karlıdır, hamı üçün, bir tək hər iki tərəfdə uydurulmuş tarixi, dini mifləri istismar edərək hakimiyyətlərinin ömrünü uzatmaq istəyənlərədən başqa”, - ekspert vurğulayıb.

Qeyd edək ki, ABŞ və İran arasında razılaşdırılmış sazişin 19 iyunda İsveçrədə imzalanacağı gözlənilir.