Son illər paytaxtın müxtəlif küçə və prospektlərində asfalt örtüyünün qəfil çökməsi halları müşahidə edilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, yolların çökməsi tikinti keyfiyyəti və Bakının relyefi ilə də bağlı ola bilər.

Bakıda yolların çökməsi halları artıq vaxtaşırı gündəmə gələn problemlərdən birinə çevrilib. Son illər paytaxtın müxtəlif küçə və prospektlərində asfalt örtüyünün qəfil çökməsi nəticəsində nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır, bəzi hallarda isə avtomobillər yaranan çuxurlara düşərək zədələnir. Bu cür hadisələr həm sürücülərin, həm də piyadaların təhlükəsizliyi baxımından narahatlıq doğurmaqla yanaşı, yol infrastrukturunun dayanıqlığı və yeraltı mühəndis-kommunikasiya şəbəkələrinin vəziyyəti ilə bağlı müzakirələri də yenidən gündəmə gətirir.

Maraqlıdır, son vaxtlar yollarımız niyə tez-tez çökür?

“Bakının relyefi yolların çökməsi riskini artıran əsas təbii amillərdən biridir”

Coğrafiya İnstitutunun “Ekocoğrafiya" şöbəsinin müdiri Ənvər Əliyev bildirdi ki, Bakının relyefi yolların çökməsi riskini artıran əsas təbii amillərdən biridir: “Şəhərin ümumi relyefi böyük bir amfiteatrı xatırladır. Yasamal tirələrinin nisbi hündürlüyü dəniz səviyyəsindən təxminən 360 metr, Xəzər dənizinin səviyyəsi isə -28 metr təşkil edir. Bu hündürlük fərqi nəticəsində güclü yağışlar və ya su axınları zamanı sular yüksək ərazilərdən aşağı hissələrə axaraq torpaq qatlarını yuyur. Bu prosesdə ərazinin litoloji quruluşu da mühüm rol oynayır. Bakı tarixən küləkli şəhər olub. Ətraf quraq ərazilərdən küləyin gətirdiyi toz və xırda torpaq hissəcikləri zamanla burada toplanaraq müxtəlif qalınlıqda çöküntü qatları formalaşdırıb. Xüsusilə çökəkliklərdə qalın gil qatları yaranıb, yüksək ərazilərdə isə bu qatlar daha nazikdir. Yumşaq süxurlar və torpaq layları suyun təsiri altında asanlıqla yuyulduğundan həmin ərazilərdə boşluqlar yarana və bu da yol örtüyünün çökməsinə şərait yarada bilər”.

“Urbanizasiya prosesi yol infrastrukturuna əlavə yük yaradıb”

Ə.Əliyevin sözlərinə görə, Bakının sürətli urbanizasiya prosesi də yol infrastrukturuna əlavə yük yaradıb: “Bakı inzibati mərkəzə çevrildikdən sonra şəhərə həm xaricdən, həm də ölkənin müxtəlif bölgələrindən intensiv əhali axını başladı. Bunun nəticəsində əhalinin sayı sürətlə artdı. Əhali artımı ilə paralel olaraq avtomobillərin sayı da çoxaldı və bu, mövcud yol infrastrukturuna ciddi yük gətirdi. Sovet dövründə nəqliyyat vasitələrinin sayı indiki qədər deyildi. Bu gün isə həm minik, həm də ağır tonnajlı nəqliyyat vasitələrinin intensiv hərəkəti yolların istismar müddətinə birbaşa təsir göstərir”.

Ekspert qeyd edir ki, yol tikintisi xüsusi mühəndislik standartlarına əsaslanan mürəkkəb texnoloji prosesdir və bu normalara tam əməl olunmaması sonradan müxtəlif problemlərə səbəb ola bilər: “Binaların dayanıqlığı əsasən zəlzələ zamanı sınaqdan çıxırsa, yolların keyfiyyəti gündəlik istismar zamanı özünü göstərir. Güclü yağışlar, intensiv avtomobil axını və xüsusilə ağır yük maşınlarının hərəkəti yolun konstruksiyasında olan çatışmazlıqları qısa müddətdə üzə çıxara bilir”.

“Səkilərdə də çökmələr və deformasiyalar var”

Mütəxəssis hesab edir ki, problem təkcə avtomobil yolları ilə məhdudlaşmır, şəhərin piyada infrastrukturu da ciddi problemlərlə üzləşir: “Şəhərdə səkilərə diqqət yetirsəniz, görərsiniz ki, təkcə avtomobil yollarında deyil, səkilərdə də çökmələr və deformasiyalar var. Demək olar ki, tam hamar səkiyə rast gəlmək çətindir. Eyni vəziyyət parkların döşəmə örtüklərində də müşahidə olunur. Bu cür qüsurlar xüsusilə yaşlı insanlar və hərəkət məhdudiyyətli şəxslər üçün ciddi problem yaradır. Norveçin paytaxtı Osloda səki daşlarının səviyyəsi millimetr dəqiqliyi ilə tənzimlənir ki, insanlar onlara ilişərək yıxılmasın. Təəssüf ki, bizdə bu məsələyə kifayət qədər diqqət yetirilmir”.

“Kanalizasiya xətlərində ən kiçik nasazlıq su sızmasına səbəb olur”

Ə.Əliyevin sözlərinə görə, yolların çökməsinin əsas səbəblərindən biri də yağış sularının düzgün kənarlaşdırılmaması və yeraltı kommunikasiya şəbəkələrində yaranan nasazlıqlardır: “Güclü yağışlar zamanı asanlıqla yuyulan gilli torpaqların mövcudluğu riski artırır. Kanalizasiya və digər yeraltı kommunikasiya xətlərində yaranan ən kiçik nasazlıq, hətta boruların cəmi bir neçə santimetr yerini dəyişməsi belə su sızmasına səbəb olur. Su torpağı yuyaraq boşluqlar yaradır. Bu boşluğun üzərindən nəqliyyat vasitəsi keçən kimi yol örtüyü çökür. Bu cür problemlərin qarşısını almaq üçün yol tikintisi zamanı beynəlxalq standartlara uyğun texnologiyaların tətbiqi vacibdir. Avropa ölkələrində və bəzi Asiya dövlətlərində yolun əsası bir neçə metr dərinliyədək hazırlanır, müxtəlif fraksiyalı çınqıl qat-qat döşənir və hər qat ağır texnika ilə günlərlə sıxlaşdırılır. Bundan sonra qalın asfalt örtüyü salınır. Belə texnologiya suyun yolun alt qatlarına nüfuz etməsinin qarşısını alır və örtüyün dayanıqlığını artırır. Bundan əlavə, yolun maililiyinin düzgün hesablanması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əgər yolun maililiyi düzgün layihələndirilməzsə, yağış suları müəyyən nöqtələrdə toplanacaq. Son vaxtlar yağan intensiv yağışlar da mövcud problemləri açıq şəkildə üzə çıxardı”.

“Su və kanalizasiya xətləri yolun dayanıqlılığına ciddi təsir göstərir”

Yol infrastrukturu üzrə ekspert Yasin Mustafayev bildirib ki, yolların çökməsi halları həm Bakıda, həm də bölgələrdə müşahidə olunur və hər bir hadisəyə ayrıca yanaşmaq lazımdır: “Əgər yol uzun illər heç bir problem yaratmadan istifadə olunubsa və qəfil çökübsə, ilk növbədə yeraltı kommunikasiya xətlərini araşdırmaq lazımdır. Xüsusilə su və kanalizasiya xətləri yolun dayanıqlılığına ciddi təsir göstərir. Su sızmaları torpağı yuyaraq boşluqlar yaradır. Kanalizasiya kollektorlarında axının güclü olması da eyni nəticəyə gətirib çıxara bilər”.

Tikinti keyfiyyəti

Mütəxəssis bildirir ki, yolun çökməsi tikinti keyfiyyəti ilə də bağlı ola bilər. Lakin bu halda proses adətən qəfil deyil, tədricən baş verir: “Tikinti zamanı istifadə olunan materiallar və ya texnologiya standartlara uyğun olmadıqda yol örtüyü zamanla çökməyə başlayır. Əvvəlcə kiçik deformasiyalar yaranır, sonradan həmin hissələrə təmir məqsədilə yamaq vurulur, lakin problem aradan qaldırılmadığı üçün çökmə davam edir. Buna görə də qəfil baş verən çökmələrlə tədricən yaranan deformasiyaları bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Hər bir çökmə hadisəsi ayrıca araşdırılmalı, səbəb müəyyənləşdirildikdən sonra aradan qaldırılmalıdır”.

Mütəxəssis sonda vurğuladı ki, yol tikintisi normativ tələblərə uyğun aparıldıqda, material seçimi, işlərin ardıcıllığı və texnologiya düzgün tətbiq edildikdə belə problemlərin yaranma ehtimalı minimuma enir.

"Yaxın vaxtlarda Əfv sərəncamının imzalanacağını qəti şəkildə söyləmək mümkün deyil".

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında Əfv komissiyasının üzvü Əliməmməd Nuriyev deyib. Komissiya üzvü bunun səbəblərini belə izah edib:

"Birincisi, bununla bağlı rəsmi açıqlama yoxdur. İkincisi, Əfv komissiyasının iclasları keçirilmir. Amma Prezident Administrasiyası hüquq-mühafizə orqanları ilə iş şöbəsinin Əfv sektoru və Əfv komissiyasının katibliyi fasiəsiz olaraq işləyir. Onlar müraciətləri qəbul edir və müvafiq arayışlar hazırlayır. Bu arayışlar da sədrə təqdim edilir. Bu fasiləsiz bir prosesdir".

Komissiya üzvü xatırladıb ki, Azərbaycan tarixinin müxtəlif günlərində, milli bayramlarda, siyasi tarixlərdə Prezident tərəfindən Əfv sərəncamı imzalanır:

"Amma qanunvericilikdə mütləq deyil ki, hansısa bayramlar, yaxud da Azərbaycan tarixinin mühum günlərində Əfv sərəncamı imzalansın. Belə bir norma yoxdur. Əfv hüququ Prezidentin müstəsna konistitusion səlahiyyətidir və istəlinən vaxt bu sərəncamı imzalaya bilər".

Konkret əfv olunacaq şəxslərin adlarının hallanmasına gəlincə, Əliməmməd Nuriyev son günlər bu məsələ ilə bağlı sualların ona da ünvanlandığını vurğulayıb:

"Konkret şəxslərin adlarına gəlincə, hər hansı proqnoz vermək hüququ baxımdan düzgün olmaz. Mən Əfv komissiyasının üzvüyəm, mənim tərəfimdən heç olmaz. Bu etik qaydalara və komissiyanın bəndlərinə uyğun deyil. Kimin əfv edilib-edilməməsi Prezident tərəfindən müəyyən edilir. Bunu müəyyən etmək hüququna kimsə malik deyil".

Qara dənizdə "Rosatom" Dövlət Korporasiyasına məxsus konteyner gəmisi Ukraynanın dəniz pilotsuz aparatlarının hücumuna məruz qalıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə "Rosatom"un Baş direktoru Aleksey Lixaçov bildirib.

"Bu, beynəlxalq sularda hərəkət edən və dondurulmuş ərzaq məhsullarından tutmuş tikinti və üzlük materiallarınadək mülki yüklər daşıyan adi mülki konteyner gəmisi idi", - deyə o deyib.

Hücum nəticəsində konteyner gəmisi batıb. Gəmidə olan 17 ekipaj üzvünün hamısı xilas edilib, onların vəziyyəti qənaətbəxşdir.

Xaçmaz Rayon Məhkəməsində Şabran Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Asif Hüseynovun xüsusi ittiham qaydasında verdiyi şikayət üzrə məhkəmə prosesi yekunlaşıb.

Mediaxeberleri.Az Müsavat-a istinadən xəbər verir ki, hakim Samir Bayramovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə icra başçısının şikayəti əsassız hesab edilərək təmin olunmayıb.

İcra başçısının şikayət etdiyi şəxslər Şabran rayonunun Uzunboyad kənd sakinləri Səbirə Vəliyeva və onun oğlu Vüsal Muradov olub. Asif Hüseynov onların Cinayət Məcəlləsinin 147-ci (böhtan) maddəsi ilə təqsirli bilinməsini istəyirdi.

Mübahisənin əsasında isə 2022-ci ildə baş verdiyi bildirilən 15 ton toxumluq arpa alqı-satqısı dayanır. Vüsal Muradov mətbuata açıqlamasında bildirib ki, anası Səbirə Vəliyeva ümumi dəyəri 10 min 500 manat olan 15 ton toxumluq arpanı rayon icra başçısına nisyə satıb, lakin 3 ildən artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq, pulunu ala bilməyib.

Zərərçəkən tərəfin israrlı şikayətlərindən sonra Asif Hüseynov Muradovlara qarşı xüsusi ittiham qaydasında məhkəməyə müraciət edib. İşə Xaçmaz Rayon Məhkəməsindı baxılıb. Məhkəmə Asif Hüseynovun xüsusi ittiham şikayətini təmin etməyib.

Beləliklə, Xaçmaz Rayon Məhkəməsinin son qərarı ilə Şabran rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Asif Hüseynovun 10 min 500 manatlıq arpa pulu borcu ilə bağlı səsləndirilən iddialara görə kənd sakinlərinin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması tələbi təmin edilməyib. Bu qərar xüsusi ittiham qaydasında aparılan prosesə yekun vurub.

Azərbaycanda işləməyə davam edən pensiyaçıların pensiyalarının yenidən hesablanması prosesi avtomatik qaydada davam edir. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin məlumatına görə, artıq 1300-dən çox şəxsin pensiyası 6 illik iş stajı əsasında artırılıb.

Bəs bu mexanizm hansı pensiyaçılara şamil olunur və pensiya məbləği hansı qaydada hesablanır?

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, iqtisadçı, deputat Vüqar Bayramov Globalinfo.az-a açıqlamasında işləyən pensiyaçıların pensiya məbləğinin hər altı ildən bir yenidən hesablanaraq artırıldığını bildirib:

“Bu zaman altı il ərzində toplanmış pensiya kapitalı hesablanır və onun qanunvericiliyə uyğun hissəsi 72-yə bölünərək alınan məbləğ mövcud pensiyaya əlavə edilir. Yəni vətəndaş pensiya yaşına çatdıqdan sonra işləməyə davam edirsə, həmin müddətdə topladığı pensiya kapitalı hər altı ildən bir avtomatik şəkildə yenidən hesablanır və nəticədə pensiya məbləği artırılır. Bu baxımdan, 2020-ci ilin avqust ayında pensiya hüququ yaranmış və həmin vaxtdan işləməyə davam edən pensiyaçıların pensiya məbləğində növbəti ay artım olacaq. Çünki onların son altı ildə formalaşmış pensiya kapitalının qanunvericilikdə nəzərdə tutulan 90 faizi 72-yə bölünərək aylıq pensiyalarına əlavə ediləcək”.

Deputat qeyd edib ki, bu proses tam proaktiv qaydada, vətəndaşın hər hansı müraciətinə ehtiyac olmadan elektron sistem üzərindən həyata keçirilir:

“Bu isə həm şəffaflığın, həm də səmərəliliyin artırılmasına xidmət edir. Nəticədə işləməyə davam edən və pensiya kapitalı toplayan vətəndaşların pensiya məbləğlərində növbəti artımlar baş verir”.

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Aparatında şöbə rəisi vəzifəsindən azad olunub.

Mediaxeberleri.Az Qaynarinfo-ya istinadla xəbər verir ki, FHN-in Fövqəladə halların nəticələrinin aradan qaldırılması işinin təşkili Baş idarəsinin Tibbi və psixoloji yardımın təşkili şöbəsinin rəisi leytenant Çillər Əsədli öz ərizəsi ilə vəzifəsindən azad edilib.

Bu barədə fövqəladə hallar naziri general-polkovnik Kəmaləddin Heydərov müvafiq əmr imzalayıb.

Qeyd edək ki, Çillər Əsədli Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi (BŞBPİ) Dövlət Yol Polisi İdarəsinin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin sabiq rəisi, təqaüddə olan polis polkovniki Vaqif Əsədovun qızıdır. Çillər Əsədli uzun illərdir sözügedən şöbənin rəisi kimi təhsil və tibb müəssisələrində "İntihar və intihara cəhd hadisələrin qarşısının alınması”, "Psixoloji reabilitasiya və özünü idarəetmə qaydaları” mövzusunda seminarlar keçirib.

Prezident İlham Əliyev xalq şairi Nəriman Həsənzadənin vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıb.

Mediaxeberleri.Az nekroloqun mətnini təqdim edir:

"Azərbaycan mədəniyyətinə ağır itki üz vermişdir. Müasir Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Heydər Əliyev mükafatı laureatı, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, Əməkdar incəsənət xadimi, Xalq şairi Nəriman Əliməmməd oğlu Həsənzadə 2026-cı il avqustun 1-də ömrünün 96-cı ilində vəfat etmişdir.

Nəriman Həsənzadə 1931-ci il fevralın 2-də Qazax rayonunun Poylu kəndində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o, 1949–1953-cü illərdə Həsən bəy Zərdabi adına Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun dil və ədəbiyyat fakültəsində ali təhsil almış, 1957–1961-ci illərdə isə Moskvada Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda oxumuşdur.

1962-ci ildə indiki Bakı Dövlət Universitetinin aspiranturasına daxil olan Nəriman Həsənzadə 1965-ci ildə aspiranturanı bitirib dissertasiya müdafiə edərək elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

Əmək fəaliyyətinə 1962-ci ildən başlayan Nəriman Həsənzadə “Azərbaycan gəncləri” qəzetində, “Azərbaycan” jurnalında və Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. O, 1978–1991-ci illərdə “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetinin baş redaktoru işləyərkən qəzetin ədəbi-ictimai mühitdə nüfuzunun daha da genişləndirilməsi üçün böyük əmək sərf etmişdir.

Nəriman Həsənzadə 1991–2001-ci illərdə Azərbaycan Respublikası mətbuat və informasiya nazirinin birinci müavini və nazir əvəzi vəzifələrində çalışmışdır. O, 2001-ci ildən ömrünün sonunadək Milli Aviasiya Akademiyasının Humanitar fənlər kafedrasına rəhbərlik etmişdir.

Böyük söz ustası Nəriman Həsənzadə poeziya aləminə qədəm qoyduğu ilk vaxtlardan ədəbiyyatımıza yeni nəfəs gətirmişdir. Şair milli ədəbiyyatın çoxəsrlik parlaq ənənələrinə sadiq qalmaqla, özünəməxsus ifadə tərzi və dəst-xətti sayəsində Azərbaycan xalqının poetik fikir xəzinəsinə dəyərli töhfələr bəxş etmişdir. Qayəsini Vətən məhəbbəti, milli azadlıq duyğuları, ənənəvi dəyərlərə bağlılıq və mənəvi ucalığa çağırış təşkil edən əsərləri onu həmişə ədəbi prosesin ön mövqelərində saxlamışdır. Şairin öz həzinliyi və səmimiliyi, dil səlisliyi, axıcılığı və təbiiliyi ilə seçilən şeirlərində müasirlərimizin hiss və düşüncələri dolğun bədii əksini tapmışdır. Nəriman Həsənzadə poema və mənzum pyeslərində keçmişimizin uzaq və yaxın dövrlərinin taleyüklü mühüm hadisələrini və böyük şəxsiyyətlərini tarixi həqiqətlər işığında dərin vətənpərvərlik və milli dövlətçilik duyğusu ilə canlandırmışdır. Azərbaycan xalqının mübarizliyini və qəhrəmanlığını tərənnüm edən bu əsərlər teatr səhnələrində uğurla tamaşaya qoyulmuş, tamaşaçıların dərin rəğbətini qazanmışdır. Dilimizin tükənməz imkanlarından ustalıqla bəhrələnmiş şairin sözlərinə bu gün də sevilə-sevilə oxunan çox sayda mahnılar bəstələnmişdir.

Sənətkarın ədəbi şəxsiyyəti ilə vəhdət təşkil edən alim, pedaqoq və ictimai xadim kimi dolğun fəaliyyəti Vətənə və xalqa ləyaqətlə xidmətin bariz nümunəsidir. Nəriman Həsənzadə respublikamızın ictimai-siyasi və mədəni həyatında daim yaxından iştirak etmiş, müxtəlif illərdə SSRİ Ədəbiyyat Fondunun Azərbaycan şöbəsinin direktoru, eləcə də rayon, şəhər sovetinin və XII çağırış Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.

Ölkənin və cəmiyyətin həyatında baş verən proseslərə daim dərin vətəndaşlıq duyğusu ilə yanaşmış Nəriman Həsənzadə mədəniyyətimizin tərəqqisi, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunub yaşadılması üçün var qüvvəsini sərf etmişdir.

Nəriman Həsənzadənin Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətinin inkişafı naminə uzunmüddətli səmərəli fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilmişdir. O, müstəqil Azərbaycan Respublikasının ali dövlət mükafatları – “Şöhrət” (2001), “Şərəf” (2011) və “İstiqlal” (2021) ordenləri ilə təltif edilmiş, 2026-cı ildə isə “Heydər Əliyev” ordeninə layiq görülmüşdür.

Görkəmli şair və dramaturq, tanınmış ictimai xadim, səmimi və təvazökar insan Nəriman Əliməmməd oğlu Həsənzadənin əziz xatirəsi onu tanıyanların qəlbində hər zaman yaşayacaqdır.

Allah rəhmət eləsin!

İlham Əliyev

Mehriban Əliyeva

Əli Əsədov

Sahibə Qafarova

Samir Nuriyev

Eldar Əzizov

Fərəh Əliyeva

Adil Kərimli

Polad Bülbüloğlu

İsa Həbibbəyli

Arif Paşayev

Anar Rzayev

Çingiz Abdullayev

Rəşad Məcid

Sabir Rüstəmxanlı

Kamal Abdullayev".

Xalq şairi Nəriman Həsənzadə ilə vida mərasimi Beynəlxalq Muğam Mərkəzində keçiriləcək.

Bu barədə Mediaxeberleri.Az-a“Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin sədri, professor İlham Pirməmmədov

məlumat verib.

Qeyd olunub ki, mərhum Xalq şairi vida mərasimindən sonra I Fəxri xiyabanda dəfn ediləcək.

Lerik rayonunda 3,1 maqnitudalı zəlzələ baş verib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu barədə AMEA nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin Zəlzələlərin tədqiqatı bürosu məlumat yayıb.

Məlumata görə, yeraltı təkanlar Lerik stansiyasından 16 km şərqdə, yerli vaxtla saat 1:47-də, 26 km dərinlikdə qeydə alınıb.

Zəlzələ hiss olunmayıb.

Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında 1 Avqust - Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü münasibətilə paylaşım edilib.

Mediaxeberleri.Az paylaşımı təqdim edir: