Bakının Xətai rayonunda yerləşən “Abu-Hava Green Tone” ailəvi restoranında deputat Arzuxan Əlizadənin oğlunun da adının hallandığı baş verən kütləvi dava bir nəfərin ölümü ilə əlaqədar Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən 9 nəfər polis tərəfindən müəyyən olunaraq saxlanılıb. Hazırda əməliyyat-axtarış tədbirləri davam etdirilir.
Saxlanılan şəxsləri və qətli törədəni hansı cəzaların gözlədiyi ilə bağlı hüquqşünas Əliməmməd Nuriyev Modern.az-a açıqlama verib.
O bildirib ki, şəxsin saxlanılması onun təqsirli olması demək deyil.
“‘Abu-Hava’ restoranında ölümlə nəticələnən hadisəyə görə məsuliyyət hər bir şəxsin konkret hərəkəti və niyyəti əsasında müəyyənləşdirilməlidir. Hadisə yerində olmaq, davaya qoşulmaq və ya qətldə iştirak etmək hüquqi baxımdan fərqli hallardır.
Bununla belə, ölümcül zərbəni vurmayan şəxs də qətlə görə məsuliyyət daşıya bilər. Məsələn, bir nəfər bıçaqla zərbə endirərkən digəri zərərçəkmişi tutaraq onun müqavimətini qırırsa, öldürülməsinə kömək etdiyini anlayırsa və ölüm nəticəsini istəyirsə və ya buna şüurlu surətdə yol verirsə, həmin şəxs qətlin birgə icraçısı sayıla bilər. Ali Məhkəmə Plenumunun izahına görə, belə hallarda hər bir iştirakçının ölümə səbəb olan xəsarət yetirməsi tələb olunmur.
Qətlin qrup halında törədilməsi sübuta yetirilərsə, Cinayət Məcəlləsinin 120.2.1-ci maddəsi tətbiq oluna bilər. Həmin maddənin sanksiyasında 14 ildən 20 ilədək və ya ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutulur. Bu, qanunla müəyyən edilmiş cəza həddidir. Konkret şəxsə veriləcək cəza onun hadisədəki rolundan, sübutlardan, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallardan asılıdır”, – deyə hüquqşünas bildirib.
Ə.Nuriyevin sözlərinə görə, qətli təşkil edən, ona təhrikçilik edən və ya qəsdən kömək göstərən şəxslər də məsuliyyətə cəlb oluna bilərlər. Lakin tərəfləri barışdırmaq məqsədilə görüş təşkil etmək cinayəti təşkil etmək demək deyil. Belə ittihamın irəli sürülməsi üçün şəxsin cinayət törətmək niyyəti və onun həyata keçirilməsində konkret iştirakı sübuta yetirilməlidir.
Hüquqşünas qeyd edib ki, əgər dava zamanı bir nəfər digər iştirakçıların niyyəti ilə əhatə olunmayan şəkildə adam öldürürsə, qətlə görə məsuliyyət avtomatik olaraq bütün iştirakçıların üzərinə qoyula bilməz.
“Cinayət Məcəlləsinin 35-ci maddəsi bunu icraçının ümumi niyyətdən kənara çıxması kimi müəyyənləşdirir. Belə halda digər şəxslər özlərinin törətdikləri xəsarət yetirmə və digər hüquqazidd hərəkətlərə görə məsuliyyət daşıya bilərlər”, – deyə o vurğulayıb.
Ə.Nuriyev əlavə edib ki, hadisədə xuliqanlıq əlamətləri müəyyən olunarsa, ayrıca cinayət məsuliyyəti də yarana bilər.
“Qrup halında xuliqanlığa görə alternativ cəzalarla yanaşı, 1 ildən 3 ilədək, silahdan və ya silah qismində istifadə edilən əşyadan istifadə etməklə zorakılıq göstərildikdə və ya əmlak zədələndikdə isə 5 ilədək və daha uzun müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutula bilər. Lakin davanın restoranda baş verməsi onu avtomatik olaraq xuliqanlıq cinayəti etmir. Bunun üçün ictimai qaydanın kobud şəkildə pozulması və cəmiyyətə açıq hörmətsizlik niyyəti də müəyyənləşdirilməlidir”, – deyə hüquqşünas bildirib.
Ə.Nuriyev deputat Arzuxan Əlizadənin oğlu Əhmədlə bağlı məsələyə də münasibət bildirib. O vurğulayıb ki, bu halda da eyni hüquqi meyarlar tətbiq edilməlidir.
“Qohumluq əlaqəsi şəxsin təqsirinin sübutu sayıla bilməz. Eyni zamanda, hansısa vəzifəli şəxsin oğlu olmaq da toxunulmazlıq yaratmır. Hüquqi qiymət şəxslərin kimliyinə görə deyil, sübuta yetirilmiş əmələ əsasən verilməlidir”, – deyə hüquqşünas qeyd edib.