Son dövrlər sağlam qidalanma və arıqlama ilə bağlı pəhrizlərdə çia toxumundan geniş istifadə olunur. Kiçik ölçüsünə baxmayaraq, bu toxumun tərkibində lif, zülal və faydalı yağ turşuları var. Bəs çia toxumu həqiqətən arıqlamağa kömək edirmi?

Mediaxeberleri.Az bildirir ki, çia toxumu maye ilə təmasda şişərək geləbənzər konsistensiya alır. Bu xüsusiyyət onun daha uzun müddət toxluq hissi yaratmasına kömək edə bilər. Buna görə də çia toxumu müxtəlif pəhrizlərdə əlavə qida kimi istifadə olunur.

Lakin çia toxumunu birbaşa arıqladan məhsul hesab etmək düzgün deyil. Çəki itirmək üçün əsas amillər ümumi qidalanma, qəbul edilən kalorinin miqdarı və fiziki aktivlikdir. Çia toxumu isə balanslı qidalanmanın bir hissəsi kimi rasiona əlavə edilə bilər.

Onu qatıq və yulafa qarışdırmaq, smuzi və pudinq hazırlamaq, həmçinin salatların üzərinə səpmək mümkündür. Bununla yanaşı, yüksək lif tərkibinə görə çia toxumunu həddindən artıq qəbul etmək köp və digər həzm problemlərinə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən məhsulu az miqdardan başlayaraq qəbul etmək və gün ərzində kifayət qədər su içmək məsləhətdir.

Xatırlatma: Çia toxumunun arıqlama prosesinə köməkçi ola biləcəyini düşünənlər onun əsas qidalanmanı əvəz etmədiyini nəzərə almalıdır. Sağlam və davamlı çəki itkisi üçün yalnız bir məhsula deyil, ümumi qidalanma rejiminə diqqət yetirmək vacibdir.

Məcburi dövlət sosial sığorta haqqından fərdi şəxsi hesabın sığorta hissəsinə yönəldilən vəsaitin həcmi dəyişir, sosial sığorta ehtiyatının artımına şərait yaradılır.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan "Əmək pensiyaları haqqında" qanuna təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

Hazırda fərdi şəxsi hesabın sığorta hissəsi əmək pensiyasının sığorta hissəsinin hesablanması üçün nəzərə alınan, sığortaolunanlar üzrə ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının 90 faizinin və xüsusi hesabdakı vəsaitin qeydə alındığı subhesabdır. Layihəyə əsasən, bunun üçün məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının 90 faizi deyil, 85 faizi yönəldiləcək. Başqa sözlə, fərdi şəxsi hesabın sığorta hissəsi əmək pensiyasının sığorta hissəsinin hesablanması üçün nəzərə alınan, sığortaolunanlar üzrə ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının 85 faizinin və xüsusi hesabdakı vəsaitin qeydə alındığı subhesab olacaq.

Beləliklə, islahatın məqsədlərindən biri həssas qrupların sosial təminatı sisteminin gücləndirilməsi, dayanıqlılığının artırılması üçün sosial sığorta ehtiyat”nda artımlara şərait yaradılmasıdır. Sosial sığorta ehtiyatının əsas hədəfi pensiyaların hər il indeksləşdirilərək artırılması, o cümlədən minimum pensiyanın, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə, hamiləlik və doğuma, uşağın anadan olmasına, uşağa görə və dəfn üçün müavinətlərin artırılmasıdır. Sığorta ehtiyatında sosial sığorta haqları hesabına toplanan vəsaitlər, nəticə etibari ilə yenidən əhalinin sosial müdafiəsinin effektiv təşkilinə yönəldilir.

Qeyd edək ki, son 7 ildə həyata keçirilmiş 5 sosial islahat paketi üzrə illik əlavə olaraq 8 milyard manat vəsait ayrılıb. Nəticədə minimum və orta aylıq pensiyada 3 dəfə, müavinət və təqaüd ödənişlərində 5 dəfə artımlar baş verib. Toplanan sığorta ehtiyatı bu artımların davamlı xarakter alması üçün əlavə dəstək rolunu oynayır.

Digər təklif olunan dəyişikliyə görə, məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının da artıq 2,5 faizi deyil, 3 faizi idarəetmə xərclərinə yönəldiləcək. Əgər hazırda məcburi dövlət sosial sığortası, dövlət sosial sığorta sistemində fərdi uçot, əmək pensiyası və digər sosial ödənişlər sisteminin idarə edilməsinə yönəldilən və yuxarı həddi sığortaolunanlar üzrə ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının 2,5 faizi məbləğində müəyyənləşdirilən xərclərdisə, təklif olunan dəyişikliyə görə idarəetmə xərcləri məcburi dövlət sosial sığortası, dövlət sosial sığorta sistemində fərdi uçot, əmək pensiyası və digər sosial ödənişlər sisteminin idarə edilməsinə yönəldilən və yuxarı həddi sığortaolunanlar üzrə ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının 3 faizi məbləğində müəyyənləşdirilən xərclər olacaq.

Qanun qəbul ediləcəyi halda bu müddəalar 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək.

Hərbçilərin əməkhaqları artırılır, yeni qaydada hesablanacaq.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan “Hərbi qulluqçuların statusu haqqında” qanuna təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

Layihəyə əsasən, Müdafiə Nazirliyinin bütün hərbçilərinin vəzifə maaşı rütbə maaşı ilə əvəz ediləcək. Hərbi qulluqçuların (müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbəri və onun müavinləri istisna olmaqla) pul təminatı rütbə maaşından, rütbə maaşından hesablanan əlavələrdən və mütləq rəqəmlərlə müəyyən edilən əlavələrdən ibarət olacaq.

Hazırda qüvvədə olan qanuna əsasən, hərbi xidmətin şəraitindən, ixtisasdan, hərbi peşədən, hərbi rütbədən və hərbi xidmətdə olmağın müddətindən asılı olaraq hərbi qulluqçuların dövlət hesabına təminat xərcliyi (müvafiq icra hakimiyyəti orqanının rəhbəri və onun müavinləri, Azərbaycan dövlətinin başçısının fəaliyyətini bilavasitə təmin edən digər orqanın rəhbəri, müavini və əməkdaşları, habelə müvafiq icra hakimiyyəti orqanında hərbi xidmət vəzifəsində qulluq keçən dövlət qulluqçularına münasibətdə isə yalnız aylıq vəzifə və rütbə maaşı) almaq hüququ var. Həm də zabitlərin, gizirlərin və miçmanların və müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının vəzifə maaşlarının minimum məbləğləri Azərbaycan Respublikasında dövlət qulluqçularının orta əmək haqqından az ola bilməz. Döyüş şəraitində döyüş əməliyyatlarında iştirak edən hərbi qulluqçuların həmin dövr üçün ödənilməli olan pul təminatı ikiqat hesablanır.

Layihəyə əsasən, hərbi xidmətin şəraitindən, ixtisasdan, hərbi peşədən, xidmətin xüsusiyyətindən, məsuliyyətindən, hərbi rütbədən və hərbi xidmətdə olmağın müddətindən asılı olaraq hərbi qulluqçuların dövlət hesabına təminat xərcliyi (pul təminatı) (müvafiq icra hakimiyyəti orqanının rəhbəri və onun müavinləri, Azərbaycan Respublikası Təhlükəsizlik Şurasının katibi, katibinin müavini və katibi xidmətinin digər işçiləri, habelə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) qulluq keçən hərbi qulluqçulara münasibətdə isə yalnız aylıq vəzifə və rütbə maaşı) almaq hüququ olacaq.

Zabitlərin, gizirlərin və miçmanların və müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının vəzifə maaşlarının minimum məbləğlərinin Azərbaycan Respublikasında dövlət qulluqçularının orta əmək haqqından az ola bilməyəcəyi və döyüş şəraitində döyüş əməliyyatlarında iştirak edən hərbi qulluqçuların həmin dövr üçün ödənilməli olan pul təminatı ikiqat hesablanmasına dair müddəalar isə ləğv olunur.

Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) hərbi qulluqçularına qida məhsullarının verilməsi qaydası müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən ediləcək.

Hərbi qulluqçuların və onların ailə üzvlərinin yeni xidmət yerinə köçməsi ilə bağlı xərclər dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi qaydada ödəniləcək.

Qeyd edək ki, yeni islahatlar paketinə əsasən, Müdafiə Nazirliyinin bütün hərbçilərinin əməkhaqları vergilər və digər icbari ödənişlər çıxıldıqdan sonra orta hesabla 22,8% artacaq. Baza maaşı olan vəzifə maaşı rütbə maaşı ilə əvəz ediləcək, rütbə maaşının həcmi 70 faizə çatdırılacaq. Bu da hərbçilərin rifahını daha da artıraraq, onları daha çox xidmət etməyə stimullaşdıracaq.

Başqa sözlə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) hərbi qulluqçularının pul təminatının ödənilməsi sistemi müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən ediləcək. Həmin hərbi qulluqçuların (müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbəri və onun müavinləri istisna olmaqla) pul təminatı rütbə maaşından, rütbə maaşından hesablanan əlavələrdən və mütləq rəqəmlərlə müəyyən edilən əlavələrdən ibarət olacaq.

Qanun layihəsi səsverməyə çıxarılaraq birinci oxunuşda qəbul edilib.

"Turan Tovuz" "Fənərbağça" ilə keçiriləcək yoldaşlıq oyununu izləmək istəyən azarkeşlər üçün səfər təşkil edəcək.

Mediaxeberleri.Az klubun mətbuat xidmətinə istinadən xəbər verir ki, oktyabrın 3-də saat 09:30-da Tovuz stansiyasından "Qərb Ekspress" qatarı, Tovuz şəhər stadionunun qarşısından isə avtobuslar yola düşəcək.

Azarkeşlərdən yola düşmə vaxtından bir saat əvvəl təyin olunan yerlərdə olmaları xahiş olunur. Səfərlə bağlı bütün xərclər klub tərəfindən qarşılanacaq.

Səfərdə iştirak etmək istəyən 18 yaşdan yuxarı şəxslər şəxsiyyət vəsiqələri ilə Tovuz şəhər stadionuna müraciət edərək qeydiyyatdan keçə bilərlər.

Qeyd edək ki, səfərdə iştirak edən azarkeşlərə oyun bileti və "Turan Tovuz"un forması hədiyyə olunacaq.

Xatırladaq ki, oktyabrın 3-də Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda keçiriləcək "Turan Tovuz" - "Fənərbağça" oyunu saat 20:00-da başlayacaq.

Mərkəzi Bankın sabiq sədri Elman Rüstəmovun əvvəlki geniş imkanlarının olmadığı haqda iddia yayılıb.

Mediaxeberleri.Az Axar.az-a istinadən xəbər verir ki, E.Rüstəmovun xaricdəki biznesi də uğursuzluğa düçar olub və övladları artıq Bakıya dönməyə məcbur qalıblar.

Biznes imperiyasının çökməsi E.Rüstəmovu müəyyən addımlara sövq edib. Belə ki, o, məşhur "Platin" şadlıq sarayını satıb.

İddiaya görə, şadlıq sarayı 22 milyon manata satılıb.

Alqı-satqı bir neçə ay öncə həyata keçirilib.

Sentyabr 29-da Cəlilabad rayonunun Uzuntəpə kəndinin 11 sakininin qida zəhərlənməsi diaqnozu ilə xəstəxanaya müraciət etməsi faktı ilə bağlı Biləsuvar Rayon Prokurorluğunda araşdırma aparılır.

Bu barədə Baş Prokurorluğun mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Qeyd edək ki, həmin şəxslər ambulator müayinədən keçirildikdən sonra evə buraxılıb.

***

10:28

Biləsuvar rayonuna qonaq gedən Cəlilabad sakinlərindən 10 nəfər zəhərlənmə şübhəsi ilə xəstəxanaya müraciət edib.

Hadisə onlar Biləsuvar rayonunda məclisdə iştirak etdikdən sonra baş verib. Belə ki, məclisdə iştirak edən ailə üzvləri Cəlilabaddakı evlərinə qayıtdıqdan sonra özlərini narahat hiss ediblər.

Onlardan 10 nəfər, o cümlədən azyaşlılar zəhərlənmə şübhəsi ilə Cəlilabad Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına hospitalizasiya olunub.

İlkin ehtimala görə, onların mərasim zamanı qəbul etdikləri qidadan zəhərləndikləri bildirilir.

TƏBİB-dən bildirilib ki, sentyabrın 29-da saat 23:00 radələrində zəhərlənmə şübhəsi ilə 10 nəfər (5 kişi, 5 qadın) Cəlilabad Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının Təcili tibbi yardım şöbəsinə hospitalizasiya olunub.

Zəruri tibbi xidmətlər göstərilən pasiyentlər ambulator müalicə üçün evə buraxılıblar.

P. Diddy kimi tanınan amerikalı məşhur reper Şon Kombsa həbsxanada bir neçə məhbus xidmət edir.

Bu barədə “NBC News” telekanalı digər məhbusların anonim ifadələrinə istinadən məlumat yayıb.

Bildirilir ki, həmin məhbuslar P. Diddy üçün yemək hazırlayır, təmizlik işləri aparır və onu masaj edirlər.

Şon Kombs Nyu-Cersi ştatındakı Fort-Diks federal həbsxanasında 37452-054 nömrəli məhbus kimi saxlanılır. Mənbələrin məlumatına görə, o, dəmir barmaqlıqlar arxasında adət etdiyi rahatlıq səviyyəsini qorumaq üçün ayda minlərlə dollar xərcləyir. Pullar ona kömək edən məhbusların şəxsi hesablarına kənardan köçürülür. Bundan əlavə, Kombsa gizli yollarla telefon və planşet, eləcə də elit spirtli içkilər çatdırıldığı iddia edilir.

Rəsmi qurumlar konkret bu məsələni şərh etməsə də, ümumilikdə həbsxanalarda belə problemlərin mövcud olduğunu gizlətməyib.

Fort-Diks həbsxanasında isə ümumilikdə 4000 məhbus saxlanılır.

Xatırladaq ki, 2025-ci ilin oktyabr ayının əvvəlində Nyu-York məhkəməsi reperi 4 il 2 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edib. O, cinsi istismar və fahişəliyə cəlbetmə maddələrinin iki ittiham bəndi üzrə təqsirli bilinib.

Parlament İnsan hüquqları üzrə müvəkkilin (ombudsmanın) aylıq vəzifə maaşının 12 min manat müəyyən edilməsini təsdiqləyib.

Sözügedən məsələ "Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkili (ombudsman) haqqında" Konstitusiya Qanununa dəyişiklik layihəsi Milli Məclisin payız sessiyasının ilk plenar iclasında ikinci səsverməyə çıxarılıb.

Layihəyə əsasən, ombudsmanın aylıq vəzifə maaşı 3 060 manatdan 12 min manata qaldırılıb.

Qanun qüvvəyə minənədək ombudsmana ödənilmiş vəzifə maaşı, əlavə, mükafat və digər ödənişlər yeni müəyyən edilən aylıq vəzifə maaşına daxil edilir.

Dəyişikliyin 2026-cı il yanvarın 1-dən tətbiq edilməsi nəzərdə tutulur.

UEFA Millətlər Liqasında qrup mərhələsinin növbəti qarşılaşmaları keçirilib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu oyun günündə 10 matç baş tutub.

Günün mərkəzi oyunu A Liqasının III qrupunda İspaniya və Xorvatiya milliləri arasında keçirilib. Matç ev sahiblərinin qələbəsi ilə yekunlaşıb - 4:1.

Bakıda yerləşən 98 saylı uşaq bağçasında valideyndən pul tələb olunub.

Mediaxeberleri.Az Lent.az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə uşağın valideyni paylaşım edib.

Onun sözlərinə görə, övladı dövlət məktəbəqədər təhsil müəssisəsinə elektron qeydiyyat sistemi vasitəsilə qəbul olunub. Lakin bağçaya müraciət etdikdə ona uşağın yerləşdirildiyi qrupun ödənişli olduğu bildirilib.

Şikayətçi qeyd edib ki, bağça rəhbərliyi dövlət bağçasının tərkibində özəl, yəni ödənişli qrupun fəaliyyət göstərdiyini və həmin qrup üçün müəyyən məbləğdə ödəniş edilməli olduğunu deyib.

Valideyn dövlət məktəbəqədər təhsil müəssisəsinə elektron qaydada qəbul edilmiş uşağın hansı əsasla ödənişli qrupa yönləndirildiyinin ona aydın şəkildə izah edilmədiyini bildirib.

“Dövlət bağçasına elektron sistem vasitəsilə qəbul olunan uşağın sonradan ödənişli qrupa yerləşdirilməsi hansı hüquqi əsasla həyata keçirilir? Dövlət bağçasının daxilində bu formada ödənişli qrupun fəaliyyət göstərməsi qanunidirmi?” – deyə valideyn qeyd edib.

Məsələ ilə bağlı Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsindən sorğuya cavab olaraq bildirilib ki, qeyd olunan iddia ilə bağlı müvafiq araşdırma aparılır:

“Məktəbəqədər təhsil müəssisələrində uşaqların inkişafına xidmət edən öyrədici mühitin genişləndirilməsi, təlim-tərbiyə və idarəetmə işinin keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün sistemli islahatlar aparılmaqdadır. Təhsil müəssisələrində hər hansı neqativ halların baş verməsi yolverilməzdir. Təhsil müəssisələrində aparılan monitorinqlər davamlı xarakter daşıyır və aşkar olunmuş nöqsanlarla bağlı qanunvericiliyə uyğun tədbirlərin görülməsi təmin edilir”.