Abşeron rayonunun Novxanı qəsəbəsində elektrik xətlərinin yerləşdiyi stansiyanın yaxınlığından keçən kanalda yaranan antisanitar vəziyyət aradan qaldırılır.

Mediaxeberleri.Az-ın sorğusuna cavab olaraq İri Şəhərlərin Su Təchizatından bildirilib ki, sözügedən ərazidə vətəndaşlar tərəfindən məişət tullantılarının qeyri-qanuni olaraq suvarma kanalına atılması nəticəsində bu cür vəziyyət yaranıb.

"Oktyabrın 2-dən əraziyə texnika və briqada cəlb olunaraq kanala atılmış məişət tullantılarının təmizlənməsi işləri həyata keçirilir. Yaranmış arzuolunmaz hallarla bağlı sakinlərə müraciət edirik - suvarma kanalları məişət tullantılarının atılması üçün deyil, ərazilərin suvarılmasının təmin edilməsi üçün nəzərdə tutulub. Bu səbəbdən xahiş edirik, məişət tullantılarını suvarma kanallarına və digər su təyinatlı obyektlərə atmayasınız. Hər birimizin diqqətli və məsuliyyətli davranışı ətraf mühitin, ictimai məkanların və su təsərrüfatı obyektlərinin çirklənməsinin qarşısının alınmasına kömək edəcək", - deyə məlumatda bildirilib.

Qəhvə və kofeinli içkilər uşaqlarda hiperaktivliyə və yuxusuzluğa səbəb ola bilər.

Mediaxeberleri.Az Medicina.az-a istinadən xəbər verir ki, Perm Milli Tədqiqat Politexnik Universitetinin (PNRPU) Kimya Texnologiyaları kafedrasının dosenti və əczaçılıq elmləri üzrə doktorluq namizədi Yekaterina Bankovskaya bu barədə danışıb:

“Uşaqların sinir sistemləri 12-14 yaşa qədər inkişaf etməyə davam edir, buna görə də qəhvə onlar üçün əks göstərişdir, çünki hiperaktivliyə və yuxusuzluğa səbəb ola bilər”.

O qeyd edib ki, ərəb qəhvəsinin hər 100 qramında təxminən 1,2-1,5 qram kofein var:

“Sağlam böyük insanların, yetkinlərin əksəriyyəti üçün gündə üç fincana qədər orta miqdarda qəbul tövsiyə olunur. Sinir sistemlərinin yetişməməsi səbəbindən 12-14 yaşdan kiçik uşaqlar üçün kontrendikedir - onlarda kofeinin hiperhəyəcan və yuxusuzluğa səbəb olma ehtimalı daha yüksəkdir”.

Mütəxəssis qeyd edib ki, hətta 14-18 yaşlı uşaqlar üçün də gündəlik qəhvə istehlakı 100 mq-dan çox olmamalıdır:

"Hamilə qadınlara da gündəlik qəbullarını 200 mq ilə məhdudlaşdırmaq tövsiyə olunur, çünki kofein plasentanı keçir və dölün qan damarlarını daralda bilər".

Geopolitik gərginliyin regional müharibələrlə nəticələndiyi bir vaxtda dünya daha böyük, qlobal toqquşmanın astanasındadırmı? Kanada tarixçisi, Oksford Universitetinin fəxri professoru və hərbi münaqişələr üzrə tanınmış mütəxəssis Marqaret Makmillan Qərb mediasına müsahibəsində Ukrayna müharibəsinin gedişatı və I Dünya müharibəsinə bənzər qlobal eskalasiya riskləri barədə diqqətçəkən analitik fikirlər səsləndirib.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, britaniyalı tanınmış tarixçi müharibənin artıq beşinci ilə adladığını xatırladaraq, Ukrayna xalqının unikal müqavimət gücünü və Rusiya üçün yarandığı gözlənilməz fəsadları təhlil edib.

Professor Marqaret Makmillanın sözlərinə görə, Rusiya Ukraynanı zəiflətmək əvəzinə, öz sərhədləri yaxınlığında çox güclü bir hərbi rəqib formalaşdırıb: “Ukrayna xalqı yaxşı anlayır ki, bu onlar üçün varlıq mübarizəsidir. Ukrayna misilsiz adaptasiya qabiliyyəti, yüksək texnologiyaların tətbiqi, çeviklik və döyüş təcrübəsi nümayiş etdirdi. Bu ölkə artıq müstəsna və iri hərbi gücə çevrilib və bu hərbi gücü ruslar məhz öz əlləri ilə yaratdılar”.

Tarixçi vurğulayır ki, müharibənin gedişində Ukraynanın müstəqil dövlət kimi qalması Rusiya üçün strateji məğlubiyyət deməkdir. Çünki Rusiya bu müharibə səbəbindən həm ciddi şəkildə zəifləyib, həm də geostrateji baxımdan Çindən kəskin şəkildə asılı vəziyyətə düşüb.

Tarixçinin fikrincə, böyük müharibələr çox vaxt liderlərin qabaqcadan cızdığı planlarla deyil, idarəolunmaz hadisələr zənciri və ya təsadüfi incidentlərlə başlayır: “I Dünya müharibəsində qərar qəbul edən tərəflərin çoxu müharibə istəmirdi, lakin elə bir vəziyyət yarandı ki, geri çəkilməyi özlərinə sığışdırmadılar. Üstəlik, daxili ictimai rəyin təzyiqi də hökumətləri küncə sıxışdıra bilər”.

Oksford professoru qlobal riskləri artıran əsas faktorlardan birinin müxtəlif coğrafiyalardakı müharibələrin bir-birilə sıx inteqrasiya olunması kimi qiymətləndirir.

Yaxın Şərqdəki eskalasiya ilə Ukrayna müharibəsinin eyni zəncirin halqaları olduğunu deyən alim bildirir: “Bu münaqişələr resurslar, silah tədarükü və kəşfiyyat məlumatları vasitəsilə bir-birinə bağlanıb. Məsələn, İran Rusiyaya hərbi yardım edir, Ukrayna Fars körfəzi ölkələri ilə əlaqələr qurur. Təhlükə ondadır ki, dünyanın bir hissəsində alovlanan çoxfəal münaqişə domino effekti ilə digər regionlara da sıçrayır və qlobal xaos yaradır”.

Makmillan həmçinin Hindistan və Pakistan kimi nüvə dövlətləri arasındakı sərhəd insidentlərinin və daxili millətçilik təzyiqlərinin də hər an gözlənilməz böyük müharibəyə qığılcım çatacağını xüsusi vurğulayıb.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”

Son dövrlərdə maaş və gəlirlərdə artımlar müşahidə olunsa da, bir çox vətəndaş ayın sonuna çatanda əvvəlki kimi maddi çətinliklərlə üzləşir. Gəlirlərin artmasına baxmayaraq insanların cibində pulun niyə çatmadığı isə müzakirə mövzusuna çevrilib.

Bəs problemin əsas səbəbi nədir? İnsanlar qazandıqları vəsaiti düzgün idarə edə bilmirlər, yoxsa artan qiymətlər və inflyasiya maaş artımının real təsirini azaldır? Ümumiyyətlə, gəlirlərin artımı ilə bahalaşma arasında hansı əlaqə var?

Mövzu ilə bağlı “AzPolitika”ya danışan iqtisadçı Xalid Kərimli bildirib ki, insanların cibində pulun niyə çatmamasının konkret bir səbəbi yoxdur:

"Burada inflyasiyanın da təsiri özünü göstərir. İnflyasiya nəticəsində ərzaq məhsullarının qiymətləri sürətlə artır. Ümumilikdə son illərdə inflyasiya 5-6 faiz civarında olub. Amma bu, o demək deyil ki, bütün insanların gəlirləri hər il 5-10 faiz artır. Əsas məsələ insanların gəlirlərinin qiymət artımını kompensasiya edib-etməməsidir. İnsan daha çox qazanmalıdır ki, ən azı öz xərclərini qarşılaya bilsin və müəyyən qədər də vəsait toplayaraq gələcək üçün ehtiyat yaratsın.

Digər tərəfdən, insanların gəlirləri artdıqca onların tələbatları da çoxalır. Əvvəllər reallaşdıra bilmədikləri müəyyən tələbatları artıq qarşılamağa, müxtəlif əşyalar almağa və xidmətlərdən istifadə etməyə başlayırlar.

İnsanların gəlirləri artdıqca onların əvvəlki dövrlərdə reallaşdıra bilmədikləri tələbatları da ortaya çıxır. Bu isə müəyyən məhsul və xidmətlərə olan tələbin artmasına səbəb olur. Tələbat artdıqda isə qiymətlərə əlavə təzyiq yaranır. Yəni burada bir neçə amil rol oynayır. İnflyasiya, gəlirlərin artması, insanların tələbatlarının genişlənməsi, məhsul və xidmətlərin maya dəyərinin dəyişməsi və digər bazar amilləri pulun çatışmamasına təsir göstərir. Amma bütün bunlara rəğmən insanlar öz qazancları ilə tələbatlarını balanslaşdırmağı bacarmalıdırlar. Yəni gəlir artdıqca tələb yüksəlməməlidir. Ən vacib gündəlik tələbat malları alınmalı, mühüm xərclər qarşılanmalı, israfçılığa yol verilməməlidir. Beləcə gələn ay üçün müəyyən vəsaitə qənaət etmək olar. Bu, pulun düzgün idarə edilməsi mexanizmidir".

Milli Məclisin iqtisadi siyaəst, sənaye və sahibkarlıq komitəsi sədrinin müavini Azər Badamov isə bildirib ki, maaşların artmasına baxmayaraq insanların pul çatışmazlığı yaşamasının arxasında bir neçə səbəb dayanır:

"Mən bunu birbaşa israfçılıqla əlaqələndirməzdim. Daha çox şəxsi və ailə büdcəsinin düzgün idarə olunmaması ilə bağlı problem olduğunu düşünürəm.

Çünki bu gün hər kəs daha bahalı telefon almaq istəyir. Məsələn, bankdan kredit götürərək iPhone almaq nə dərəcədə zəruridir? Əgər insanın gəliri buna imkan vermirsə, sırf başqalarından geri qalmamaq və ya özünü kiməsə göstərmək üçün borca girərək bahalı telefon almağın məntiqli olduğunu düşünmürəm.

Başqa bir nümunə kimi insanların restoranlarda yeməyə üstünlük verməsinin artmasını göstərmək olar. Təbii ki, restoranda yemək hər kəs üçün problem deyil. Amma özünü kiməsə göstərmək, başqalarından geri qalmamaq və ya müəyyən sosial görüntü yaratmaq üçün borca-xərcə düşərək restoranda oturmaq düzgün yanaşma deyil. İnsan ilk növbədə öz gəlirini və imkanlarını nəzərə almalıdır.

Əlbəttə, bütün insanları bu cür yanaşmada ittiham etmək olmaz. Bu, cəmiyyətin müəyyən bir təbəqəsində olan düşüncə və davranış modelidir. Digər tərəfdən, insanların gəlirlərinin artmasına baxmayaraq, bahalaşmanın da davam etməsi onların real alıcılıq qabiliyyətinə təsir göstərir.

Məsələn, bu gün 50 manata etdiyimiz bazarlığı bir müddət sonra eyni məbləğə etmək mümkün olmaya bilər. Çünki ərzaq və digər məhsulların qiymətləri də sabit qalmır. Nəticədə maaşda müəyyən artım olsa belə, qiymətlərin yüksəlməsi həmin artımın real təsirini azalda bilər.

Təbii ki, qiymət artımlarının bizim iradəmizdən asılı olmayan səbəbləri də var. Xüsusilə xaricdən idxal olunan məhsulların və onların istehsalında istifadə edilən xammalın bahalaşması daxili bazardakı qiymətlərə də təsir göstərir. Ona görə də məsələyə yalnız insanların pulu düzgün xərcləməməsi prizmasından yanaşmaq düzgün olmaz. Burada həm gəlirlərin idarə olunması, həm qiymətlərin artması, həm də digər iqtisadi amillər rol oynayır.

Amma bütün bunlarla yanaşı, biz şəxsi və ailə büdcəmizi düzgün idarə etməyə çalışmalıyıq. İnsan ilk növbədə öz gəlirini və xərclərini bilməli, zəruri və qeyri-zəruri xərcləri bir-birindən ayırmalı, imkanlarından artıq borclanmamalıdır. Maaşın artması avtomatik olaraq maliyyə imkanlarının da artması demək deyil. Əgər xərclər gəlirlərdən daha sürətlə artırsa, insan yenə də ayın sonunda pul çatışmazlığı ilə üzləşə bilər.

Bütün bunlarla yanaşı, dövlət də əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması istiqamətində mütəmadi olaraq sosial dəstək tədbirləri həyata keçirir. Gələn il də yeni sosial paketin icrası gözlənilir. Prezident İlham Əliyev YAP-ın VIII Qurultayında bu məsələyə toxunaraq gələn ildən minimum əməkhaqqının, pensiyaların və sosial müavinətlərin artırılacağını bildirib.

Yəni gələn il də əhalinin pul gəlirlərinin artırılması istiqamətində yeni sosial paketin icra olunması gözlənilir. Bu addım insanların sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına və qiymət artımlarının əhali üçün yaratdığı təsirlərin müəyyən qədər azaldılmasına müsbət təsir göstərə bilər.

Ümumiyyətlə, “maaş artır, amma niyə pul yenə çatmır?” sualının tək bir cavabı yoxdur. Burada həm insanların öz büdcələrini necə idarə etməsi, həm qiymətlərin artması, həm istehlak vərdişləri, həm də ümumi iqtisadi proseslər rol oynayır. Əsas məsələ isə gəlirlərin artması ilə yanaşı, insanların maliyyə savadlılığının və düzgün büdcə idarəçiliyinin də yüksəldilməsidir".

Günəş Fərəh

Azpolitika.info

Tanınmış jurnalist Sevil Nuriyeva Türkiyədə bir müddət öncə əməliyyat olunması barədə xəbər yayılan Xalq artisti Zeynəb Xanlarova ilə görüşüb.

Səhiyyə Nazirliyinin İnformatika və Statistika İdarəsinin külli miqdarda mənimsəmədə təqsirləndirilən sabiq rəisi Mehdi Əmrahovun cinayət işi üzrə məhkəməsi başlayıb.

Mediaxeberleri.Az-ın məlumatına görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Neymət Məmmədovun sədrliyi ilə keçirilən proses şahid ifadələri ilə işini davam etdirib.

Şahid qismində ifadə verən Sahib Qarayev bildirib ki, Mehdi Əmrahovu bir dəfə görüb və Mehdi ilə Arif Şıxəliyev onları tanış ediblər.

Məhkəmədə məlum olub ki, Sahib Qarayev Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində əvvəlcə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilib. Amma istintaq dövründə o, ziyanı ödəyib, əlavə olaraq vurduğu ziyanın 25 faizini ödədiyi üçün barəsində olan cinayət təqibinə xitam verilib, iş üzrə şahid qismində tanınıb.

Şahid deyib ki, səhiyyə sahəsindəki 16 müəssisə tenderdə iştirak edib. Onun sözlərinə görə, şirkətinin hesabına pul köçüb, şirkətin rəhbəri Yaşar Əmənov pulu nağdlaşdıraraq ona verib: "Mən də həmin vəsaiti Arif Şıxəliyevə vermişəm. Onun pulu kimə çatdırdığını bilməmişəm. Hər götürülən məbləğin 1-3 faizi mənə çatıb".

Daha sonra Sahib Qarayevin ibtidai istintaq zamanı verdiyi ifadəsindən bir hissə elan olunub. Həmin ifadədən məlum olub ki, dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlərdən 2023-2025-ci illərdə 85 min 131 manat Yaşar Əmənova, 10 min 718 manat Arif Şıxəliyevə, 16 min 991 manat xidmət haqqı kimi özünə, qalan 514 min 476 manat Mehdi Əmrahova çatıb.

Şahid ifadəsinin həmin hissəsini təsdiqləyib və özü ifadə verdiyini bildirib.

Daha sonra şahid qismində Arif Şıxəliyev ifadə verib. O bildirib ki, dostu Əlimusa Musayev vasitəsilə Mehdi Şıxəliyevi tanıyıb. Onun sözlərinə görə, onun tərəfindən dövlətə dəymiş ziyanı ödəyib:

"Dostum Əlimusa mənə zəng etdi və bildirdi ki, müəssisəyə yeni baş mühasib təyin olunub, bu işi bilmir. Mən də kömək etmək üçün bir qadın göndərdim. Onunla razılaşmadı, sonra başqa bir nəfər də göndərdim. İki-üç ay sonra Əlimusa mənə zəng etdi və dedi ki, tenderin təşkilini həyata keçirək, pulu əvvəlcə köçürək, sonra nağdlaşdıraq. Mən bu işi gördüm. Sahib adlı şəxsi göndərdim. Yaşar Şıxəliyev və Sahib Qarayev hesabdan pulu çıxarıblar. Mənə çatan pulları Əlimusa Musayevə çatdırmışam. O da pulu Mehdi Əmrahova çatdırıb. Burada söhbət 2023-cü ildə olan tenderlərdə alınan pullardan gedir. 2024-cü ildə olan tenderlərdən gələn pulu Mehdi Əmrahova özüm çatdırmışam".

Bu zaman pulların şahid tərəfindən Mehdi Əmrahova çatdırılması ilə bağlı fikirlərlə bağlı Mehdi Əmrahova sual verilib. Mehdi Əmrahov bu məsələyə münasibət bildirmək istəmədiyini deyib.

Prosesdə sorğu-sual zamanı məlum olub ki, Arif Şıxəliyev də dövlətə vurduğu ziyanı ödədiyi, həmçinin dəymiş ziyanın 50 faizi məbləğində dövlət büdcəsinə ödəniş etdiyi üçün onun barəsində bəraətverici əsaslar olmadan xitam verilib.

Şahid qismində dindirilən Yaşar Əmənov bildirib ki, iş üzrə təqsirləndirilən Mehdi Əmrahovu bir dəfə Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İdarəsində görüb:

"Sahiblə tanışlığımız var idi, mənə dedi ki, müsabiqə olacaq, iştirak edərsən. Mən də iştirak etdim, qalib gəldik. Sonra mənə dedilər ki, iş ucuz olacaq, materialları biz alacağıq, ona görə də pul nağdlaşdırılsın. Mən pulu nağdlaşdırdım, özümə çatan hissəni götürdüm, qalanını Samirə verdim. Mehdi Əmrahovu bir dəfə idarədə görmüşəm".

Yaşar Əmənov bildirib ki, ittihamda adı çəkilən 16 MMC onun iştirakı ilə açılıb, hər əməliyyata görə özünə düşən məbləğdən 500-600 manat MMC kimin adına olubsa, ona ödənilib".

Onu da qeyd edək ki, Yaşar Əmənov da ibtidai istintaq zamanı tərəfindən dəymiş ziyan ödənildiyi üçün onun barəsində də cinayət işinə bəraətverici əsaslar olmadan xitam verilib.

Növbəti proses oktyabrın 19-na təyin edilib.

Qeyd edək ki, Səhiyyə Nazirliyinin İnformatika və Statistika İdarəsinin sabiq rəisi Mehdi Əmrahovla bağlı Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İdarəsində cinayət işi açılıb.

O, nazirliyin 600 min manatdan çox vəsaitini mənimsəməkdə ittiham olunur.

Ona qarşı Cinayət Məcəlləsinin 179.4-cü (mənimsəmə və ya israf etmə, xüsusilə külli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə), 308.2-ci (ağır nəticələrə səbəb olmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə) və 313-cü (vəzifə saxtakarlığı) maddələri ilə ittiham irəli sürülüb.

Mehdi Əmrahov istintaqın gedişində ziyanın bir qismini ödəyib.

İstintaq dövründə yaşı və səhhəti nəzərə alınmaqla onun barəsində polis nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri seçilib.

Elgün Həsənli

Avtomobillərin etibarnamə ilə idarə olunması son illər yenidən ictimai müzakirələrin mərkəzində duran bir məsələdir. Rəqəmsal xidmətlərin genişləndiyi, dövlət qeydiyyatı və nəzarət sistemlərinin tam elektronlaşdığı bir dövrdə bir çoxları etibarnamə tələbinin artıq köhnəlmiş mexanizm olduğunu düşünür. Xüsusilə, ailə üzvlərinin və yaxın şəxslərin bir-birinin avtomobilini idarə etməsi üçün əlavə notariat prosedurlarından keçməsinin zəruriliyi tez-tez sual doğurur.

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti korrupsiya ilə mübarizəyə dair 2026-cı ilin III rübünü əks etdirən statistik məlumatları açıqlayıb.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, qeyri-qanuni hərəkətlər və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə halları üzrə 2026-cı ilin müvafiq dövründə 122 əməkdaş (onlardan 72-si rəhbər heyət) barəsində intizam tənbehi və təşkilati-ştat tədbirləri görülüb, o cümlədən 2 əməkdaş mənfi əsaslarla ehtiyata buraxılıb, 91 fakt üzrə 144 nəfər barəsində toplanmış materiallar prosessual qərar qəbul edilməsi üçün prokurorluq orqanlarına göndərilib.

Hərbi vəzifələrinin icrasından yayınan şəxslərə qarşı mübarizənin gücləndirilməsi məqsədilə aidiyyəti qanunvericilik və sahəvi normativ hüquqi aktlara əlavə və dəyişikliklər edilməsi nəticəsində həmin kateqoriyalı şəxslərə qarşı məsuliyyət tədbirləri sərtləşdirilmiş, hüquq-mühafizə orqanları ilə birgə onların yerlərinin müəyyənləşdirilib çağırışa cəlb olunması, barələrində ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması istiqamətində zəruri tədbirlər görülür və bu sahədə müsbət nəticələr əldə olunmaqdadır.

Bu gün UEFA Millətlər Liqasında qrup mərhələsinin növbəti qarşılaşmaları keçiriləcək.

Mediaxeberleri.Az xəbər verir ki, bu oyun günündə 8 matç baş tutacaq.

A Liqasının I qrupunda Fransa millisi Belçikanı qəbul edəcək, İtaliya isə Türkiyə ilə qarşılaşacaq.

B Liqasının II qrupunda Şimali İrlandiya Gürcüstanla, Ukrayna isə Macarıstanla üz-üzə gələcəklər. B Liqasının IV qrupunda Bosniya və Herseqovina Polşanı qəbul edəcək, Rumıniya isə İsveçlə qarşılaşacaq.

C Liqasının II qrupunda Kipr - Latviya, Monteneqro - Ermənistan görüşləri baş tutacaq.

UEFA Millətlər Liqası

5 oktyabr

A Liqası, I qrup

22:45. Fransa - Belçika;

22:45. İtaliya - Türkiyə.

B Liqası, II qrup

22:45. Şimali İrlandiya - Gürcüstan;

22:45. Ukrayna - Macarıstan.

B Liqası, IV qrup

22:45. Bosniya və Herseqovina - Polşa;

22:45. Rumıniya - İsveç.

C Liqası, II qrup

20:00. Kipr - Latviya;

22:45. Monteneqro - Ermənistan.